خانه / ***خطبه ها شرح و ترجمه میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه کلمات خطبه ها شماره ۱۲۷ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)

نهج البلاغه کلمات خطبه ها شماره ۱۲۷ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)

خطبه ۱۲۷ صبحی صالح

۱۲۷- و من کلام له ( علیه ‏السلام ) و فیه یبین بعض أحکام الدین
و یکشف للخوارج الشبهه و ینقض حکم الحکمین
فَإِنْ أَبَیْتُمْ إِلَّا أَنْ تَزْعُمُوا أَنِّی أَخْطَأْتُ وَ ضَلَلْتُ
فَلِمَ تُضَلِّلُونَ عَامَّهَ أُمَّهِ مُحَمَّدٍ ( صلى ‏الله‏ علیه‏ وآله )بِضَلَالِی
وَ تَأْخُذُونَهُمْ بِخَطَئِی
وَ تُکَفِّرُونَهُمْ بِذُنُوبِی
سُیُوفُکُمْ عَلَى عَوَاتِقِکُمْ تَضَعُونَهَا مَوَاضِعَ الْبُرْءِ وَ السُّقْمِ
وَ تَخْلِطُونَ مَنْ أَذْنَبَ بِمَنْ لَمْ یُذْنِبْ
وَ قَدْ عَلِمْتُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ( صلى ‏الله ‏علیه‏ وآله )رَجَمَ الزَّانِیَ الْمُحْصَنَ
ثُمَّ صَلَّى عَلَیْهِ ثُمَّ وَرَّثَهُ أَهْلَهُ
وَ قَتَلَ الْقَاتِلَ وَ وَرَّثَ مِیرَاثَهُ أَهْلَهُ
وَ قَطَعَ السَّارِقَ وَ جَلَدَ الزَّانِیَ غَیْرَ الْمُحْصَنِ
ثُمَّ قَسَمَ عَلَیْهِمَا مِنَ الْفَیْ‏ءِ
وَ نَکَحَا الْمُسْلِمَاتِ
فَأَخَذَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ ( صلى ‏الله‏ علیه ‏وآله )بِذُنُوبِهِمْ
وَ أَقَامَ حَقَّ اللَّهِ فِیهِمْ
وَ لَمْ یَمْنَعْهُمْ سَهْمَهُمْ مِنَ الْإِسْلَامِ
وَ لَمْ یُخْرِجْ أَسْمَاءَهُمْ مِنْ بَیْنِ أَهْلِهِ
ثُمَّ أَنْتُمْ شِرَارُ النَّاسِ
وَ مَنْ رَمَى بِهِ الشَّیْطَانُ مَرَامِیَهُ
وَ ضَرَبَ بِهِ تِیهَهُ
وَ سَیَهْلِکُ فِیَّ صِنْفَانِ مُحِبٌّ مُفْرِطٌ یَذْهَبُ بِهِ الْحُبُّ إِلَى غَیْرِ الْحَقِّ وَ مُبْغِضٌ مُفْرِطٌ یَذْهَبُ بِهِ الْبُغْضُ إِلَى غَیْرِ الْحَقِّ
وَ خَیْرُ النَّاسِ فِیَّ حَالًا النَّمَطُ الْأَوْسَطُ فَالْزَمُوهُ
وَ الْزَمُوا السَّوَادَ الْأَعْظَمَ فَإِنَّ یَدَ اللَّهِ مَعَ الْجَمَاعَهِ
وَ إِیَّاکُمْ وَ الْفُرْقَهَ
فَإِنَّ الشَّاذَّ مِنَ النَّاسِ لِلشَّیْطَانِ کَمَا أَنَّ الشَّاذَّ مِنَ الْغَنَمِ لِلذِّئْبِ
أَلَا مَنْ دَعَا إِلَى هَذَا الشِّعَارِ فَاقْتُلُوهُ وَ لَوْ کَانَ تَحْتَ عِمَامَتِی هَذِهِ
فَإِنَّمَا حُکِّمَ الْحَکَمَانِ لِیُحْیِیَا مَا أَحْیَا الْقُرْآنُ وَ یُمِیتَا مَا أَمَاتَ الْقُرْآنُ
وَ إِحْیَاؤُهُ الِاجْتِمَاعُ عَلَیْهِ
وَ إِمَاتَتُهُ الِافْتِرَاقُ عَنْهُ
فَإِنْ جَرَّنَا الْقُرْآنُ إِلَیْهِمُ اتَّبَعْنَاهُمْ
وَ إِنْ جَرَّهُمْ إِلَیْنَا اتَّبَعُونَا
فَلَمْ آتِ لَا أَبَا لَکُمْ بُجْراً
وَ لَا خَتَلْتُکُمْ عَنْ أَمْرِکُمْ
وَ لَا لَبَّسْتُهُ عَلَیْکُمْ
إِنَّمَا اجْتَمَعَ رَأْیُ مَلَئِکُمْ عَلَى اخْتِیَارِ رَجُلَیْنِ أَخَذْنَا عَلَیْهِمَا أَلَّا یَتَعَدَّیَا الْقُرْآنَ
فَتَاهَا عَنْهُ
وَ تَرَکَا الْحَقَّ وَ هُمَا یُبْصِرَانِهِ
وَ کَانَ الْجَوْرُ هَوَاهُمَا فَمَضَیَا عَلَیْهِ
وَ قَدْ سَبَقَ اسْتِثْنَاؤُنَا عَلَیْهِمَا فِی الْحُکُومَهِ بِالْعَدْلِ وَ الصَّمْدِ لِلْحَقِّ سُوءَ رَأْیِهِمَا وَ جَوْرَ حُکْمِهِمَا

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۸  

و من کلام له علیه السّلام قاله للخوارج و هو المأه و السابع و العشرون من المختار فى باب الخطب

فإن أبیتم إلّا أن تزعموا أنّی أخطأت و ضللت فلم تضلّلون عامّه أمّه محمّد صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بضلالی و تأخذونهم بخطای و تکفّرونهم بذنوبی سیوفکم على عواتقکم تضعونها مواضع البرء (البراءه خ» و السّقم، و تخلطون من أذنب بمن لم یذنب، و قد علمتم أنّ رسول اللّه صلّى اللّه علیه و آله و سلّم رجم الزّانی المحصن ثمّ صلّى علیه ثمّ ورّثه أهله، و قتل القاتل و ورّث میراثه أهله، و قطع السّارق، و جلّد الزّانی غیر المحصن، ثمّ قسّم علیهما من الفی‏ء، و نکحا المسلمات، فأخذهم رسول اللّه صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بذنوبهم،و أقام حقّ اللّه فیهم، و لم یمنعهم سهمهم من الإسلام، و لم یخرج أسمائهم من بین أهله، ثمّ أنتم شرار النّاس و من رمى به الشّیطان مرامیه، و ضرب به تیهه، و سیهلک فی صنفان: محبّ مفرط یذهب به الحبّ إلى غیر الحقّ، و مبغض مفرّط یذهب به المبغض إلى غیر الحقّ، و خیر النّاس فیّ حالا النّمط الأوسط فألزموه، و ألزموا السّواد الأعظم، فإنّ ید اللّه على الجماعه، و إیّاکم و الفرقه، فإنّ الشّاذّ من النّاس للشّیطان، کما إنّ الشّاذّ من الغنم للذّئب، ألا من دعا إلى هذا الشّعار فاقتلوه و لو کان تحت عما متى هذه، و إنّما (فإنّما خ) حکّم الحکمان لیحییا ما أحیا القرآن، و یمیتا ما أمات القرآن، و إحیائه الاجتماع علیه، و إماتته الإفتراق عنه، فإن جرّنا القرآن إلیهم إتّبعناهم، و إن جرّهم إلینا اتّبعونا، فلم آت لا أبا لکم بجرا، و لاختلتکم عن أمرکم و لا لبّسته علیکم، إنّما اجتمع رأی ملائکم على اختیار رجلین أخذنا علیهما أن لا یتعدّیا القرآن فتاها عنه، و ترکا الحقّ، و هما یبصرانه، و کان الجور هویهما، فمضیا علیه، و قد سبق استثنائنا علیهما فی الحکومه بالعدل، و الصّمد للحقّ سوء رئیهما، و جور حکمهما.

اللغه

(ضللت) بکسر اللّام و فتحها و فی بعض النسخ (البراءه) بدل البرء و معناهما واحد و (احصن) الرّجل إذا تزوّج فهو محصن بالکسر على القیاس و بالفتح على غیر القیاس و کلاهما مرویّ (و ضرب به تیهه) أی وجّهه إلیه من ضربت فی الأرض إذا سافرت، و التّیه بالفتح الحیره و بالکسر المفازه التی یتاه فیها.

و عن النّهایه فی حدیث علیّ علیه السّلام خیر هذه الامّه النّمط الأوسط (النّمط) الطریقه من الطرائق و الضّرب من الضروب یقال لیس هذا من ذلک النمط أى من ذلک الضّرب و النّمط الجماعه من النّاس أمرهم واحد و (شعار) القوم علامتهم الّتی بها یتمیّزون فی الحرب و (العمامه) بالکسر المغفر و البیضه و ما یلفّ على الرّأس و (البجر) بالضّم الشرّ و الأمر العظیم و (الملاء) من النّاس الأشراف و الرؤساء الذین یرجع إلیهم و إنّما قیل لهم ذلک لأنّهم ملأوا بالرّأى و الغناء و (الصّمد) بالفتح فالسّکون القصد.

الاعراب

جمله و قد علمتم حال من فاعل تصلّلون أو تکفرون على سبیل التّنازع، و الباء فی قوله: رمی به و ضرب به للتّعدیه، و حالا منصوب على التمیز، و بجرأ مفعول آت، و جمله لا أبالکم معترضه بینهما، و سوء رأیهما بالنّصب مفعول سبق.

المعنى

اعلم أنّ مذهب الخوارج أنّ مرتکب الکبائر کافر، و زعموا أنّ التحکیم کبیره، فحکموا بکفر أمیر المؤمنین علیه السّلام و أصحابه لذلک کما مرّ تفصیل ذلک فی شرح الخطبه الخامسه و الثّلاثین و الخطبه السّادسه و الثلاثین، و قد مرّ فی شرح الکلام المأه و الخامس و العشرین فی روایه الاحتجاج قولهم لابن عبّاس: إنّا نقمنا على صاحبک خصالا کلّها مکفّره، فاحتجّ علیه السّلام بهذا الکلام علیهم ابطالا لما زعموا بوجوه أربعه بعضها ناظر إلى منع الصّغرى، و بعضها الى منع الکبرى، و بعضها مبنیّ على التنزّل و المماشاه حسبما تعرفه حیثما بلغ الکلام محلّه و قدّم ما بنائه على المماشاه رعایه لقانون المناظره، و ذلک أنّ الخوارج لمّا قالوا إنّ الدّار دار کفر لا یجوز الکفّ عن أحد من أهلها و قتلوا من لقوه‏ حتّى الأطفال و البهائم حسبما مرّ فی شرح الخطبه السّادسه و الثّلاثین فقال لهم مماشاه معهم (فان أبیتم إلّا أن تزعموا) و تظنّوا (أنّى أخطأت و ضللت) بنصب الحکمین و الرّضاء بالتحکیم (فلم تضلّلون عامّه امّه محمّد صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بضلالی و تأخذونهم بخطاى و تکفّرونهم بذنوبی) و تقتلونهم حیثما لقیتم و لا تکفّون عن أحد برّ أو فاجر ما ذنبهم و ما جریرتهم (سیوفکم على عواتقکم تضعونها مواضع البرء و السقم و تخلطون من أذنب بمن لم یذنب) یعنی تقصیر التحکیم على زعمکم إنّما هو مقصور علىّ و مؤاخذته راجع إلىّ فما بال من لم یکن دخیلا فی هذا الأمر و لم یکن منه فی مراح و لا مغدی ثمّ بیّن فساد ما زعموه من کون صاحب الکبیره کافرا، و هو راجع إلى منع الکبرى معلّلا بأنّ رسول اللّه حکم فی مرتکبى الکبائر بأحکام الاسلام و سلک معهم مسلک سائر المسلمین فقال (و قد علمتم أنّ رسول اللّه صلّى اللّه علیه و آله و سلّم رجم الزّانی المحصن) قال الشّهید (ره) الرّجم یجب على المحصن إذا زنى ببالغه عاقله، و الاحصان إصابه البالغ العاقل الحرّ فرجا مملوکا له بالعقد الدّائم أو الرّق یغدو علیه و یروح إصابه معلومه و قال الشّهید الثانی فی شرحه: فهذه قیود ثمانیه: أحدها الاصابه أى الوطى قبلا على وجه یوجب الغسل فلا یکفى مجرّد العقد و لا الخلوه التامّه و لا إصابه الدّبر و لا ما بین الفخذین و لا فی القبل على وجه لا یوجب الغسل و ثانیها أن یکون الواطی بالغا فلو أولج الصّبی حتّى غیب مقدار الحشفه لم یکن محصنا و إن کان مراهقا و ثالثها أن یکون عاقلا فلو وطى مجنونا و إن عقد عاقلا فلا یتحقّق الاحصان و یتحقّق بوطیه عاقلا و إن تجدّد جنونه و رابعها الحرّیه فلو وطى العبد زوجه حرّه و أمه لم یکن محصنا و ان عتق ما لم یطأ بعده

و خامسها أن یکون الوطى بفرج فلا یکفى الدّبر و لا التّفخیذ و نحوه کما سلف و سادسها کونه مملوکا له بالعقد الدّائم أو ملک الیمین فلا یتحقّق بوطى الزّنا و لا الشبهه و إن کان بعقد فاسد و لا المتعه و سابعها کونه متمکّنا منه غدوا و رواحا، فلو کان بعیدا عنه لا یتمکّن منه فیهما و ان تمکّن فی أحدهما دون الآخر أو فیما بینهما أو محبوسا لا یتمکّن من الوصول إلیه لم یکن محصنا و إن کان قد دخل قبل ذلک و ثامنها کون الاصابه معلومه و یتحقّق العلم باقراره بها أو بالبیّنه لا بالخلوه و لا الولد لانّهما أعمّ (ثمّ صلّى علیه و ورّثه أهله) فلو کان الزّنا مع کونه کبیره موجبا للکفر لما صلّى علیه و لا ورّثه لعدم جواز الصّلاه على الکافر و کون الکفر من موانع الارث (و) کذلک (قتل): صلّى اللّه علیه و آله و سلّم (القاتل و ورّث میراثه أهله) فلو کان القتل مع أنّه کبیره موجبا للکفر لما ورّث أهله منه و هذا بظاهره یدلّ على أنّ المسلم لا یرث الکافر و هو خلاف المذهب لأنّ الکفر مانع من الارث فی طرف الوارث لا المورث قال المحدّث العلّامه المجلسیّ و لعلّه إلزام علیهم أقول: و هو یتمّ لو کان مذهب الخوارج کونه مانعا من التّوارث من الطرفین و إلّا فلا (و) کذلک (قطع) ید (السّارق و جلد الزّانى غیر المحصن ثمّ قسّم علیهما من الفى‏ء) و لم یجعل السّرقه و الزّنا مکفّرا مانعا من تقسیم مال الاسلام الیهما (و) کذلک (نکحا) أى السّارق و الزّانی (المسلمات) و لم یمنعهما رسول اللّه من ذلک بل قرّرهما علیه (فأخذهم) أى هؤلاء المذکورین من أهل الکبائر (رسول اللّه بذنوبهم و أقام حقّ اللّه فیهم) و حدّه بجرمهم (و لم یمنعهم سهمهم من الاسلام) من التوریث و التّقسیم و تقریر النّکاح و غیرها (و لم یخرج أسمائهم من بین أهله)أى أهل الاسلام و هذه کلّها تدلّ على أنّ مرتکب الکبیره لا یخرج بذنبه من حدّ الاسلام إلى الکفر ثمّ نبّه على اتّصافهم بالغفله و الجهاله، و هلکهم فی أودیه الضّلاله فقال (ثمّ أنتم شرار النّاس) بخروجکم على الامام الحقّ و بغیکم على من هو بالاتباع أحقّ (و من رمى به الشیطان مرامیه) من طرق الضّلال التی یقودکم بوساوسه إلیها (و ضرب به تیهه) و وجهه إلیه (و سیهلک فیّ صنفان محبّ مفرط) مجاوز للحدّ (یذهب به الحبّ إلى غیر الحقّ) کالغلاه و هم فرق کثیره اتّفق کلّهم لعنهم اللّه على إبطال الشرائع کما نبّه علیه البرسى فی مشارق الأنوار منهم السّبائیه و هم أصحاب عبد اللّه بن سبا و هو أوّل من غلاکما مرّ فی شرح الکلام الثامن و الخمسین و کان یهودیّا یتستّر بالاسلام و ینتحله و مذهبه أنّ اللّه لا یظهر إلّا فی أمیر المؤمنین وحده، و أنّ الرسل کانوا یدعون إلى علیّ علیه السّلام و أنّ الأئمه أبوابه فمن عرف أنّ علیّا خالقه و رازقه سقط عنه التکلیف، و فی شرح المعتزلی قال السبائیه إنّ علیّا لم یمت و الرّعد فی السّماء صوته و البرق ضوءه و إذا سمعوا صوت الرّعد قالوا: السّلام علیک یا أمیر المؤمنین و منهم الخصیّیه أصحاب یزید بن الخصیب و عنده أنّ اللّه لا یظهر إلّا فی أمیر المؤمنین و الأئمه من بعده، و أنّ الرّسل هو أرسلهم یحثّون عباده على طاعته و أنّ عمر هو ابلیس الا بألسه و أنّ ظلمه زریق قدیمه مع نور علىّ لأنّ الظّلمه عکس النّور و منهم المفوّضه و هم قالوا إنّ اللّه فوّض الخلق و الأمر و الموت و الحیاه و الرّزق إلى علیّ و الأئمه علیهم السّلام، و إنّ الذی یمرّ بهم من الموت فهو على الحقیقه و انّ الملائکه یأتیهم بالأخبار و منهم من یقول: إنّ اللّه یحلّ فی هذه الصّوره و یدعو بنفسه إلى نفسه إلى غیر ذلک من مزخرفاتهم التی لا یجوز تضییع الأوقات فی نقلها و حکایتها، و فرقهم تزید على عشرین حسبما ذکره البرسی فی مشارق الأنوار و غیره، و بالجمله فهؤلاء کلّهم هالکون لافراطهم فی المحبّه و ادّعائهم للامام ما لا یرضى به و تجاوزهم فیه عن مرتبه العبودیّه إلى مرتبه الالوهیه الرّبوبیّه (و) مثل هؤلاء فی الاتّصاف بالهلاک (مبغض مفرّط یذهب به البغض إلى غیر الحقّ) کالنّواصب و الخوارج، قال فی البحار: و تقیید البغض بالافراط لعلّه لتخصیص أکمل الأفراد بالذّکر، أو لأنّ المبغض مطلقا مجاوز عن الحدّ، أو لأنّ الکلام إخبار عمّا سیوجد منهم مع أنّ فیه رعایه الازدواج و التّناسب بین الفقرتین.

أقول: هذا کلّه بناء على کون لفظه مفرط من باب الافعال، و أمّا على کونها من باب التفعیل کما فی بعض النّسخ فلا حاجه إلى التکلّف (و خیر النّاس فیّ حالا النمط الأوسط) و هم التارکون لطرفی الافراط و التّفریط، و المهتدون إلى الجادّه الوسطى و الصّراط المستقیم السّالک بهم إلى الجنان، و الموصل لهم إلى أعظم الرّضوان و لذلک أمر بلزومه بقوله (فالزموه و الزموا السّواد الأعظم) أى جمله النّاس و معظمهم المتجمعین إلى طاعه السلطان العادل و سلوک المنهج المستقیم و النّهج القویم (فانّ ید اللّه على الجماعه) و هو کنایه عن الحفظ و الدّفاع عنهم یعنى أنّ الجماعه من أهل الاسلام فی کنف اللّه سبحانه (و إیّاکم و الفرقه فانّ الشاذّ من النّاس) طعمه (للشیطان کما أنّ الشّاذّ من الغنم) فریسه (للذئب) ثمّ قال (ألا من دعا إلى هذا الشّعار) قال البحرانی: أى مفارقه الجماعه و الاستبداد بالرّأى. و قال الشّارح المعتزلی: یعنی شعار الخوارج و کان شعارهم أنّهم یحلقون وسط رؤوسهم، و یبقون الشّعر وسطه مستدیرا حوله کالاکلیل، و قیل شعارهم ما ینادون به فی الحرب من قولهم: لا حکم إلّا اللّه أو لا حکم إلّا للّه (فاقتلوه و لو کان) الدّاعى (تحت عمامتى هذه) قیل: و هو کنایه عن نفسه أى و لو کان الدّاعی أنا، و قال الشارح المعتزلی: أى و لو کان اعتصم و احتمى بأعظم الأشیاء حرمه، فلا تکفوا عن قتله ثمّ أشار إلى بطلان الصّغرى و منع کون التّحکیم کبیره بقوله (و إنّما حکّم‏الحکمان لیحییا ما أحیا القرآن و یمیتا ما أمات القرآن) یعنی أنّ تحکیم الحکمین إنّما کان المقصود به التّوصّل إلى حکم القرآن من حیث إنه خطّ مستور بین الدّفتین محتاج إلى الترجمان لا لمطلوبیّتهما بالذّات حسبما مرّ فی کلامه المأه و الخامس و العشرین و شرحه، فالحکم فی الحقیقه هو القرآن لا الرّجلان فوجودهما إنّما هو إحیاء ما أحیاه القرآن و إماته ما أماته (و إحیائه الاجتماع علیه) و الاتّباع له و الالتزام على ما شهد باستصوا به و استصلاحه (و إماتته الافتراق عنه) و التّولى و الاعراض عمّن شهد بضلاله (فان کان جرّنا القرآن إلیهم اتبعناهم و إن جرّهم الینا اتبعونا) و من المعلوم أنّ القرآن إنّما کان یجرّهم إلیه علیه السّلام إلّا أنّ الحکمین خالفا حکم الکتاب و لم یحییا ما أحیاه و لم یمیتا ما أماته (فلم آت لا أبالکم بجرا) أى داهیه و شرّا (و لاختلتکم) و خدعتکم (عن أمرکم و لا لبّسته علیکم) أى ما جعلت الأمر مشتبها و متلبّسا علیکم، و محصّله أنّى ما أتیت بشی‏ء موجب للکفر و الضلال حتّى تکفّرونی و تضلّلونی ثمّ أبطل زعمهم الفاسد و اعتقادهم الکاسد بوجه آخر أشار الیه بقوله و (انّما اجتمع رأى ملائکم) و رؤسائکم (على اختیار رجلین) یعنی أنّی ما أقدمت على التحکیم برضاء و اختیار منّى و إنّما اجتمع رأى اشرافکم علیه و کنت مجبورا فیه و مستکرها له و مع ذلک فقد (أخذنا علیهما أن لا یتعدّیا القرآن) و لا یخالفا حکمه (فتاها عنه و ترکا الحقّ و هما یبصرانه) فنبذا الکتاب و نکبا عن سمت الهدى و الصّواب (و کان الجور هواهما فمضیا علیه) و أقاما فیه (و) أیضا ف (قد سبق استثناؤنا علیهما فی الحکومه بالعدل و الصّمد) أى القصد (للحقّ سوء رأیهما و جور حکمهما) یعنی أنا اشترطنا علیهما فی کتاب الصّلح أن لا یتجاوزا حکم القرآن، و لا یحکما بهوى النفس و سوء الرّأى فخالفوا «فخالفا ظ» الکتاب المبین، و خانوا «خانا ظ» فی حقّ المسلمین، فکان اللّائمه فی ذلک إلیهما و العبؤ علیهما، فلا یجب علینا اذا اتّباع حکمهما فنضلّ و نخزى

الترجمه

از جمله کلام آن حضرت است که فرمود بخارجیان بى ‏ایمان: پس اگر امتناع مى نمائید از اطاعت مگر بجهه این که گمان فاسد مى‏ کنید که من خطا کردم و بضلالت افتاده ام پس چرا گمراه مى ‏دانید عموم امت پیغمبر را صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بگمراهى من، و أخذ مى‏ کنید ایشان را بخطاى من، و تکفیر مى‏ کنید آنها را بگناهان من، شمشیرهاى شما بر دوشهاى شما، مى‏ نهید آنها را بر محلّهاى سلامتى و بیمارى و مى‏ آمیزید گناهکار را بغیر گنه‏کار، و حال آنکه بتحقیق عالم هستید باین که حضرت رسول صلّى اللّه علیه و آله سنگسار نمود زنا کار صاحب زن را پس از آن نماز کرد بر او و داد میراث او را بوارثان او، و بقتل آورد قاتل را از روى قصاص و إرث داد میراث او را بوارثان او، و برید دست دزد را و تازیانه زد بر زنا کننده غیر صاحب زن پس قسمت کرد بر ایشان از مال غنیمت، و نکاح کردند آن دو نفر زنان مسلمه را پس مؤاخذه نمود بایشان رسول اللّه صلّى اللّه علیه و آله و سلّم بجهت گناهان ایشان و اقامه نمود حق خدا را در ایشان و با وجود آن منع نفرمود ایشان را از سهمى که داشتند از اسلام، و خارج نکرد نام ایشان را از میان أهل اسلام پس شما شریرترین مردمانید و کسى هستید که انداخته است او را شیطان لعین بمواضع انداختن خود، و برده است او را به بیابان گمراهی خود، و زود باشد که هلاک شود در حقّ من دو صنف: یکى دوست افراط کننده که ببرد او را آن دوستى بسوى غیر حق، و یکى دشمن تقصیر کننده است که ببرد او را آن دشمنى بسوى غیر حق، و بهترین مردمان در حق من از حیث حال جماعتى هستند که وسط باشند میان افراط و تفریط، پس لازم شوید بآن جماعت و ملازم باشید بسواد أعظم پس بدرستى که دست عنایت پروردگار بر سر جماعت است، و بپرهیزید از تفرقه پس بدرستى که شخصى که تنها شده است از خلق طعمه شیطان لعین است چنانچه تنها مانده از گوسفندان طعمه گرگ است آگاه باشید و بدانید هر کسى که بخواند مردمان را بسوى این شعار خارجیان‏ پس بکشید او را و اگر چه شود آن شخص در زیر عمامه من، و جز این نیست که تحکیم ساخته شدند آن دو نفر حاکم تا این که زنده سازند چیزى را که زنده ساخته آن را قرآن، و بمیرانند چیزى را که میرانیده آن را قرآن، و زنده گردانیدن آن عبارت است از اجتماع و اتفاق بآن، و میرانیدن آن عبارت است از افتراق از آن پس اگر کشیده بود ما را قرآن بسوى ایشان تبعیّت ایشان مى‏ کردیم، و اگر کشیده بود ایشان را بسوى ما متابعت مى‏ کردند ما را پس نیاوردم پدر مباد شما را بجهه شما شرّى را، و فریب ندادم شما را از کار شما، و مشتبه نکردم آن کار را بر شما، و جز این نیست که جمع شد رأى‏ هاى رؤساى شما بر اختیار کردن دو مرد، أخذ پیمان کردیم از ایشان که تجاوز نکنند از حکم قرآن پس متحیّر و سرگردان شدند از آن، و ترک کردند حق را و حال آنکه مى‏ دیدند حق را و بصیر بودند بآن و بود ظلم و جور آرزوى ایشان، پس بگذشتند بآن و حال آنکه سابق شد استثنا کردن ما بر ایشان در حکم کردن بعدالت و قصد کردن مر حق سوء راى ایشان را، و حکم بجور ایشان را یعنى در أول أمر استثنا کرده بودیم که این دو نفر اگر اندیشه بدو حکم جور نمایند معتبر نخواهد شد.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»

بازدید: ۱۷

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات خطبه ها شماره ۱۲۸ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)پیشگویی وپیش بینی

خطبه ۱۲۸ صبحی صالح ۱۲۸- و من کلام له ( علیه ‏السلام ) فیما یخبر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code