خانه / ***خطبه ها شرح و ترجمه میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه کلمات خطبه ها شماره ۱۴ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)

نهج البلاغه کلمات خطبه ها شماره ۱۴ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)

خطبه ۱۴ صبحی صالح

۱۴- و من کلام له ( علیه ‏السلام  ) فی مثل ذلک‏

أَرْضُکُمْ قَرِیبَهٌ مِنَ الْمَاءِ بَعِیدَهٌ مِنَ السَّمَاءِ

خَفَّتْ عُقُولُکُمْ وَ سَفِهَتْ حُلُومُکُمْ

فَأَنْتُمْ غَرَضٌ لِنَابِلٍ

وَ أُکْلَهٌ لِآکِلٍ

وَ فَرِیسَهٌ لِصَائِلٍ

شرح وترجمه میر حبیب الله خوئی ج۳  

و من کلام له علیه السّلام فى مثل ذلک و هو الرابع عشر من المختار فى باب الخطب الجارى مجراها

أرضکم قریبه من الماء، بعیده من السّماء، خفّت عقولکم، و سفهت حلومکم، فأنتم غرض لنابل، و أکله لآکل، و فریسه لصائل.

اللغه

(سفه) سفها من باب تعب و سفه بالضمّ سفاهه فهو سفیه و السّفه النّقص فی العقل و أصله الخفّه و سفه الحقّ جهله قال سبحانه: «وَ مَنْ یَرْغَبُ عَنْ مِلَّهِ إِبْراهِیمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ» قال الطبرسیّ صاحب التّفسیر: أى جهل قدره و (الحلم) العقل و الجمع حلوم و أحلام و (الغرض) ما ینصب لیرمى بالسّهام و (النّابل) ذو النّبل و (الاکله) بضمّ الهمزه اسم للمأکول و (فریسه) الأسد ما یفرسه و (صول) البعیر و الأسد ککرم صاله واثب النّاس أو صار یقتل النّاس و یعد و علیهم فهو صائل و صؤل.

الاعراب

العطف فی قوله علیه السّلام: و سفهت حلومکم للتّفسیر و التوکید إن کان المراد بالسّفه المعنى الأوّل، و إلّا فللتأسیس و الفاء فی قوله: فأنتم، فصیحه و هو ظاهر.

المعنى

قد عرفت فی شرح الخطبه السّابقه أنّ قوله علیه السّلام (أرضکم قریبه من الماء بعیده من السّماء) ممّا حکاه علیه السّلام عن النّبیّ و المراد بقرب أرضهم من الماء إمّا کون موضع البصره منخفضا قریبا من البحر کما یشاهد من دخول الماء حدایقهم و مزارعهم کلّ یوم مرّه أو مرّتین، أو کونها قریبه من الغرق بالماء فیکون قوله علیه السّلام: من الماء من قبیل الحذف و الایصال، و أمّا بعد أرضهم من السماء فامّا من حیث انخفاضها عن غیرها من الأرض، أو من حیث بعدها عن دائره المعدّل.

قال الشّارح المعتزلی: إنّ أرباب علم الهیئه و أهل صناعه التنجیم یذکرون إنّ أبعد موضع فی الأرض من السّماء الابله، و ذلک موافق لقوله علیه السّلام و معنى البعد عن السّماء هاهنا هو بعد تلک الأرض المخصوصه عن دائره معدّل النّهار، و البقاع و البلاد تختلف فی ذلک، و قد دلّت الارصاد و الآلات النّجومیّه على أنّ أبعد موضع فی المعموره عن دائره معدّل النّهار هو الابله، و الابله هی قصبه البصره انتهى.

و فیه أنّ کونها أبعد بلاد العرب من المعدّل مسلّم و أما کونها أبعد موضع منه فی المعموره ممنوع قطعا و فاسد حسّا إلّا أن یکون مراده به ما ذکرناه و یکون التّسامح فی العباره هذا.

و یحتمل أن یکون المراد ببعدها من السّماء البعد من سماء الرّحمه و الاستعداد لنزول العذاب و قوله: (خفّت عقولکم و سفهت حلومکم) وصف لهم بقلّه العقل و السّفاهه الموجبه لانحطاط الرّتبه و الدّرجه فی العقائد الدّینیّه و العبادات البدنیّه و إشاره إلى قلّه استعدادهم لدرک وجوه المصالح الواقعیّه کما یشهد به متابعتهم للمرأه و إجابتهم للبهیمه، و تنبیه على جهالتهم و عدم تفکّرهم فی عواقب الامور و غفلتهم عن اصلاح أحوالهم و على تسرّعهم إلى ما لا ینبغی و لأجل ذلک حسن التّفریع بقوله: (فأنتم غرض لنا بل) أى هدف لمن یرید أذاکم (واکله لآکل) أى عرضه لأن یطمع فی أموالکم و یأکلها من یرید أکلها و (فریسه لصائل) أى فی‏ معرض أن یفترسکم من یرید قتلکم و هلاککم، و هذا کلّه من لوازم خفّه العقل و السّفاهه و قلّه الفهم و الغباوه.

الترجمه

از جمله کلام آن امام انام است در مثل همین مقام: زمین شما نزدیک است بآب و دور است از آسمان خفیف است عقلهاى شما و سفیه است حلمهاى شما، پس شما بواسطه نقصان عقل و قله تدبیر نشانه‏ اید از براى هر تیر اندازنده، و طعمه ‏اید از براى هر خورنده، و شکارید از براى هر حمله کننده، و هجوم آورنده، و اللّه اعلم بالصّواب.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»

بازدید: ۱۹

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات خطبه ها شماره ۱۲۸ (شرح میر حبیب الله خوئی«میرزا حبیب الله خوئی»)پیشگویی وپیش بینی

خطبه ۱۲۸ صبحی صالح ۱۲۸- و من کلام له ( علیه ‏السلام ) فیما یخبر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code