خانه / ***حکمت ها شرح ابن ابي الحدید / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۳۷۸ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۳۷۸ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۳۷۲ صبحی صالح

۳۷۲-وَ قَالَ ( علیه‏السلام  )لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیِّ یَا جَابِرُ قِوَامُ الدِّینِ وَ الدُّنْیَا بِأَرْبَعَهٍ عَالِمٍ مُسْتَعْمِلٍ عِلْمَهُ وَ جَاهِلٍ لَا یَسْتَنْکِفُ أَنْ یَتَعَلَّمَ وَ جَوَادٍ لَا یَبْخَلُ بِمَعْرُوفِهِ وَ فَقِیرٍ لَا یَبِیعُ آخِرَتَهُ بِدُنْیَاهُ

فَإِذَا ضَیَّعَ الْعَالِمُ عِلْمَهُ اسْتَنْکَفَ الْجَاهِلُ أَنْ یَتَعَلَّمَ وَ إِذَا بَخِلَ الْغَنِیُّ بِمَعْرُوفِهِ بَاعَ الْفَقِیرُ آخِرَتَهُ بِدُنْیَاهُ

یَا جَابِرُ مَنْ کَثُرَتْ نِعَمُ اللَّهِ عَلَیْهِ کَثُرَتْ حَوَائِجُ النَّاسِ إِلَیْهِ فَمَنْ قَامَ لِلَّهِ فِیهَا بِمَا یَجِبُ فِیهَا عَرَّضَهَا لِلدَّوَامِ وَ الْبَقَاءِ وَ مَنْ لَمْ یَقُمْ فِیهَا بِمَا یَجِبُ عَرَّضَهَا لِلزَّوَالِ وَ الْفَنَاءِ

حکمت ۳۷۸ شرح ابن ‏أبی ‏الحدید ج ۱۹

۳۷۸: وَ قَالَ ع لِجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیِّ-  یَا جَابِرُ قِوَامُ الدِّینِ وَ الدُّنْیَا بِأَرْبَعَهٍ-  عَالِمٍ یَسْتَعْمِلُ عِلْمَهُ-  وَ جَاهِلٍ لَا یَسْتَنْکِفُ أَنْ یَتَعَلَّمَ-  وَ جَوَادٍ لَا یَبْخَلُ بِمَعْرُوفِهِ-  وَ فَقِیرٍ لَا یَبِیعُ آخِرَتَهُ بِدُنْیَاهُ-  فَإِذَا ضَیَّعَ الْعَالِمُ عِلْمَهُ-  اسْتَنْکَفَ الْجَاهِلُ أَنْ یَتَعَلَّمَ-  وَ إِذَا بَخِلَ الْغَنِیُّ بِمَعْرُوفِهِ-  بَاعَ الْفَقِیرُ آخِرَتَهُ بِدُنْیَاهُ-  یَا جَابِرُ مَنْ کَثُرَتْ نِعْمَهُ اللَّهِ عَلَیْهِ-  کَثُرَتْ حَوَائِجُ النَّاسِ إِلَیْهِ-  فَمَنْ قَامَ بِمَا یَجِبُ لِلَّهِ فِیهَا-  عَرَّضَ نِعْمَهَ اللَّهِ لِدَوَامِهَا-  وَ مَنْ ضَیَّعَ مَا یَجِبُ لِلَّهِ فِیهَا-  عَرَّضَ نِعْمَتَهُ لِزَوَالِهَا قد تقدم القول فی هذه المعانی-  و الحاصل أنه ربط اثنتین من أربعه إحداهما بالأخرى-  و کذلک جعل فی الاثنتین الأخریین-  فقال إن قوام الدین و الدنیا بأربعه-  عالم یستعمل علمه-  یعنی یعمل و لا یقتصر على أن یعلم فقط و لا یعمل-  و جاهل لا یستنکف أن یتعلم-  و أضر ما على الجهلاء الاستنکاف من التعلم-  فإنهم یستمرون على الجهاله إلى الموت-  و الثالث جواد لا یبخل بالمعروف-  و الرابع فقیر لا یبیع آخرته بدنیاه-  أی لا یسرق و لا یقطع الطریق-  أو یکتسب الرزق من حیث لا یحبه الله-  کالقمار و المواخیر و المزاجر و المآصر و نحوها- .

ثم قال فالثانیه مرتبطه بالأولى-  إذا لم یستعمل العالم علمه استنکف الجاهل من التعلم-  و ذلک لأن الجاهل إذا رأى العالم یعصی-  و یجاهر الله بالفسق زهد فی التعلم و قال-  لما ذا تعلم العلم إذا کانت ثمرته الفسق و المعصیه- . ثم قال و الرابعه مرتبطه بالثالثه-  إذا بخل الغنی بمعروفه باع الفقیر آخرته بدنیاه-  و ذلک لأنه إذا عدم الفقیر المواساه-  مع حاجته إلى القوت-  دعته الضروره إلى الدخول فی الحرام-  و الاکتساب من حیث لا یحسن-  و ینبغی أن یکون عوض لفظه جواد لفظه غنی-  لیطابق أول الکلام آخره-  إلا أن الروایه هکذا وردت-  و جواد لا یبخل بمعروفه-  و فی ضمیر اللفظ کون ذلک الجواد غنیا-  لأنه قد جعل له معروفا-  و المعروف لا یکون إلا عن ظهر غنى-  و باقی الفصل قد سبق شرح أمثاله

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حکمت (۳۷۸)

و قال علیه السّلام لجابر بن عبد الله الانصارى: یا جابر، قوام الدین و الدنیا باربعه: عالم یستعمل علمه، و جاهل لا یستنکف ان یتعلّم، و جواد لا یبخل بمعروفه، و فقیر لا یبیع آخرته بدنیاه، فاذا ضیّع العالم علمه استنکف الجاهل ان یتعلّم، و اذا بخل الغنى بمعروفه باع الفقیر آخرته بدنیاه.

یا جابر، من کثرت نعمه الله علیه، کثرت حوائج الناس الیه، فمن قام بما یجب للّه فیها عرّض نعمه الله لدوامها، و من ضیّع ما یجب للّه فیها عرّض نعمته لزوالها.

 

و آن حضرت به جابر بن عبد الله انصارى فرمود: «اى جابر، پایدارى دین و دنیا به چهار چیز وابسته است: دانایى که دانش خود را به کار بندد و نادانى که از آموختن سرباز نزند و بخشنده ‏اى که در بخشش خود بخل نورزد، و درویشى که آخرت خود را به دنیاى خویش نفروشد، و هرگاه عالم، علم خود را تباه سازد، نادان از آموختن سرباز مى ‏زند و هرگاه توانگر در بخشش مال خود بخل بورزد، درویش آخرت خود را به دنیایش مى‏ فروشد.

اى جابر، هر کس نعمت خدا بر او فزون شود، نیازهاى مردم بر او فزونى مى‏ یابد و هر کس به آنچه خداوند در نعمت او واجب فرموده است قیام کند، خداوند نعمتش را براى او پایدار فرماید، و هر کس آنچه را خداوند در نعمت او واجب فرموده است تباه سازد خداوند نعمتش را به زوال کشاند.»

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد ۸ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

 

درباره‌ی .

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۸۵ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُهُ حکمت ۴۸۵ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code