خانه / 120 حکمت شرح ابن ابي الحدید / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۱۲۷ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)مدح ومذمت دنیا

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۱۲۷ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)مدح ومذمت دنیا

حکمت ۱۳۱ صبحی صالح

۱۳۱-وَ قَالَ ( علیه‏السلام  )وَ قَدْ سَمِعَ رَجُلًا یَذُمُّ الدُّنْیَا أَیُّهَا الذَّامُّ لِلدُّنْیَا الْمُغْتَرُّ بِغُرُورِهَا الْمَخْدُوعُ بِأَبَاطِیلِهَا أَ تَغْتَرُّ بِالدُّنْیَا ثُمَّ تَذُمُّهَا أَنْتَ الْمُتَجَرِّمُ عَلَیْهَا أَمْ هِیَ الْمُتَجَرِّمَهُ عَلَیْکَ مَتَى اسْتَهْوَتْکَ أَمْ مَتَى غَرَّتْکَ أَ بِمَصَارِعِ آبَائِکَ مِنَ الْبِلَى أَمْ بِمَضَاجِعِ أُمَّهَاتِکَ تَحْتَ الثَّرَى کَمْ عَلَّلْتَ بِکَفَّیْکَ وَ کَمْ مَرَّضْتَ بِیَدَیْکَتَبْتَغِی لَهُمُ الشِّفَاءَ وَ تَسْتَوْصِفُ لَهُمُ‏الْأَطِبَّاءَ غَدَاهَ لَا یُغْنِی عَنْهُمْ دَوَاؤُکَ وَ لَا یُجْدِی عَلَیْهِمْ بُکَاؤُکَ لَمْ یَنْفَعْ أَحَدَهُمْ إِشْفَاقُکَ وَ لَمْ تُسْعَفْ فِیهِ بِطَلِبَتِکَ وَ لَمْ تَدْفَعْ عَنْهُ بِقُوَّتِکَ وَ قَدْ مَثَّلَتْ لَکَ بِهِ الدُّنْیَا نَفْسَکَ وَ بِمَصْرَعِهِ مَصْرَعَکَإِنَّ الدُّنْیَا دَارُ صِدْقٍ لِمَنْ صَدَقَهَا وَ دَارُ عَافِیَهٍ لِمَنْ فَهِمَ عَنْهَا وَ دَارُ غِنًى لِمَنْ تَزَوَّدَ مِنْهَا وَ دَارُ مَوْعِظَهٍ لِمَنِ اتَّعَظَ بِهَامَسْجِدُ أَحِبَّاءِ اللَّهِ وَ مُصَلَّى مَلَائِکَهِ اللَّهِ وَ مَهْبِطُ وَحْیِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ أَوْلِیَاءِ اللَّهِ اکْتَسَبُوا فِیهَا الرَّحْمَهَ وَ رَبِحُوا فِیهَا الْجَنَّهَفَمَنْ ذَا یَذُمُّهَا وَ قَدْ آذَنَتْ بِبَیْنِهَا وَ نَادَتْ بِفِرَاقِهَا وَ نَعَتْ نَفْسَهَا وَ أَهْلَهَا فَمَثَّلَتْ لَهُمْ بِبَلَائِهَا الْبَلَاءَ وَ شَوَّقَتْهُمْ بِسُرُورِهَا إِلَى السُّرُورِرَاحَتْ بِعَافِیَهٍ وَ ابْتَکَرَتْ بِفَجِیعَهٍ تَرْغِیباً وَ تَرْهِیباً وَ تَخْوِیفاً وَ تَحْذِیراً فَذَمَّهَا رِجَالٌ غَدَاهَ النَّدَامَهِ وَ حَمِدَهَا آخَرُونَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ ذَکَّرَتْهُمُ الدُّنْیَا فَتَذَکَّرُوا وَ حَدَّثَتْهُمْ فَصَدَّقُوا وَ وَعَظَتْهُمْ فَاتَّعَظُوا

حکمت ۱۲۷ شرح ابن ‏أبی ‏الحدید ج ۱۸   

۱۲۷: وَ قَالَ ع وَ قَدْ سَمِعَ رَجُلًا یَذُمُّ الدُّنْیَا-  أَیُّهَا الذَّامُّ لِلدُّنْیَا الْمُغْتَرُّ بِغُرُورِهَا-  الْمُنْخَدِعُ بِأَبَاطِیلِهَا أَ تَفْتَتِنُ بِهَا ثُمَّ تَذُمُّهَا-  أَنْتَ الْمُتَجَرِّمُ عَلَیْهَا أَمْ هِیَ الْمُتَجَرِّمَهُ عَلَیْکَ-  مَتَى اسْتَهْوَتْکَ أَمْ مَتَى غَرَّتْکَ-  أَ بِمَصَارِعِ آبَائِکَ مِنَ الْبِلَى-  أَمْ بِمَضَاجِعِ أُمَّهَاتِکَ تَحْتَ الثَّرَى-  کَمْ عَلَّلْتَ بِکَفَّیْکَ وَ کَمْ مَرَّضْتَ بِیَدَیْکَ-  تَبْتَغِی لَهُمُ الشِّفَاءَ وَ تَسْتَوْصِفُ لَهُمُ الْأَطِبَّاءَ-  غَدَاهَ لَا یُغْنِی عَنْهُمْ دَوَاؤُکَ وَ لَا یُجْدِی عَلَیْهِمْ بُکَاؤُکَ-  لَمْ یَنْفَعْ أَحَدَهُمْ إِشْفَاقُکَ وَ لَمْ تُسْعَفْ فِیهِ بِطَلِبَتِکَ-  وَ لَمْ تَدْفَعْ عَنْهُ بِقُوَّتِکَ-  وَ قَدْ مَثَّلَتْ لَکَ بِهِ الدُّنْیَا نَفْسَکَ وَ بِمَصْرَعِهِ مَصْرَعَکَ-  إِنَّ الدُّنْیَا دَارُ صِدْقٍ لِمَنْ صَدَقَهَا-  وَ دَارُ عَافِیَهٍ لِمَنْ فَهِمَ عَنْهَا-  وَ دَارُ غِنًى لِمَنْ تَزَوَّدَ مِنْهَا-  وَ دَارُ مَوْعِظَهٍ لِمَنِ اتَّعَظَ بِهَا-  مَسْجِدُ أَحِبَّاءِ اللَّهِ وَ مُصَلَّى مَلَائِکَهِ اللَّهِ-  وَ مَهْبِطُ وَحْیِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ أَوْلِیَاءِ اللَّهِ-  اکْتَسَبُوا فِیهَا الرَّحْمَهَ وَ رَبِحُوا فِیهَا الْجَنَّهَ-  فَمَنْ ذَا یَذُمُّهَا وَ قَدْ آذَنَتْ بِبَیْنِهَا وَ نَادَتْ بِفِرَاقِهَا-  وَ نَعَتْ نَفْسَهَا وَ أَهْلَهَا فَمَثَّلَتْ لَهُمْ بِبَلَائِهَا الْبَلَاءَ-  وَ شَوَّقَتْهُمْ بِسُرُورِهَا إِلَى السُّرُورِ-  رَاحَتْ بِعَافِیَهٍ وَ ابْتَکَرَتْ بِفَجِیعَهٍ-  تَرْغِیباً وَ تَرْهِیباً وَ تَخْوِیفاً وَ تَحْذِیراً-فَذَمَّهَا رِجَالٌ غَدَاهَ النَّدَامَهِ-  وَ حَمِدَهَا آخَرُونَ یَوْمَ الْقِیَامَهِ-  ذَکَّرَتْهُمُ الدُّنْیَا فَذَکَّرُوا وَ حَدَّثَتْهُمْ فَصَدَّقُوا-  وَ وَعَظَتْهُمْ فَاتَّعَظُوا تجرمت على فلان ادعیت علیه جرما و ذنبا-  و استهواه کذا استزله- .

و قوله ع فمثلت لهم ببلائها البلاء-  أی بلاء الآخره و عذاب جهنم-  و شوقتهم بسرورها إلى السرور-  أی إلى سرور الآخره و نعیم الجنه- . و هذا الفصل کله لمدح الدنیا-  و هو ینبئ عن اقتداره ع على ما یرید من المعانی-  لأن کلامه کله فی ذم الدنیا و هو الآن یمدحها-  و هو صادق فی ذاک و فی هذا-  و قد جاء عن النبی ص کلام-  یتضمن مدح الدنیا أو قریبا من المدح-  و هو قوله ع الدنیا حلوه خضره-  فمن أخذها بحقها بورک له فیها- .

و احتذى عبد الله بن المعتز-  حذو أمیر المؤمنین ع فی مدح الدنیا فقال فی کلام له-  الدنیا دار التأدیب و التعریف-  التی بمکروهها توصل إلى محبوب الآخره-  و مضمار الأعمال السابقه بأصحابها إلى الجنان-  و درجه الفوز التی یرتقى علیها المتقون إلى دار الخلد-  و هی الواعظه لمن عقل و الناصحه لمن قبل-  و بساط المهل و میدان العمل و قاصمه الجبارین-  و ملحقه الرغم معاطس المتکبرین-  و کاسیه التراب أبدان المختالین-  و صارعه المغترین و مفرقه أموال الباخلین-  و قاتله القاتلین و العادله بالموت على جمیع العالمین-  و ناصره المؤمنین و مبیره الکافرین-  الحسنات فیها مضاعفه و السیئات بآلامها ممحوه-  و مع عسرها یسران-  و الله تعالى قد ضمن أرزاق أهلها و أقسم فی کتابه بما فیها-  و رب طیبه من نعیمها قد حمد الله علیها-  فتلقتها أیدی الکتبه و وجبت بها الجنه-  و کم نائبه من نوائبها و حادثه من حوادثها-  قد راضت الفهم و نبهت الفطنه و أذکت القریحه-  و أفادت فضیله الصبر و کثرت ذخائر الأجر- . ومن الکلام المنسوب إلى علی ع الناس أبناء الدنیا و لا یلام المرء على حب أمه

 أخذه محمد بن وهب الحمیری فقال-

و نحن بنو الدنیا خلقنا لغیرها
و ما کنت منه فهو شی‏ء محبب‏

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حکمت (۱۲۷)

و قال علیه السّلام و قد سمع رجلا یذم الدنیا:

ایها الذام للدنیا، المغتر بغرورها… و چون شنید مردى دنیا را نکوهش مى‏کند، فرمود: «اى نکوهش کننده جهان و شیفته به نیرنگ آن…» در این سخن که خود خطبه ‏اى است مختصر و مى‏ توان براى اطلاع از متن و ترجمه آن به نهج البلاغه همراه با ترجمه استاد دکتر شهیدى و چاپ هاى دیگر مراجعه کرد، ابن ابى الحدید مى‏ گوید: این سخن که تمام آن در ستایش دنیاست، نشان دهنده قدرت على علیه السّلام در بیان معانى مورد نظر خویش است زیرا سخن آن حضرت همه در نکوهش دنیاست و اینک آن را مى‏ ستاید و در این مورد هم درست فرموده است. از پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم هم سخنى نقل شده است که ستایش دنیا یا شبیه به ستایش است و آن این گفتار آن حضرت است که «دنیا شیرین و سر سبز است هر کس آن را آن چنان که شایسته است بگیرد براى او در آن برکت داده مى‏ شود.» و از سخنان منسوب به امیر المؤمنین علیه السّلام یکى هم این است که مردم فرزندان دنیایند و نباید شخص را در دوستى مادرش نکوهش کرد.

محمد بن وهب حمیرى همین سخن را گرفته و چنین سروده است: «ما فرزندان دنیاییم که براى غیر آن آفریده شده‏ ایم و تو از هر چیزى باشى آن چیز دوست داشتنى است.»

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد ۷ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

بازدید: ۲۶

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۸۵ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُهُ حکمت ۴۸۵ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code