خانه / 80 حکمت شرح ابن ابي الحدید / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۹۱ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۹۱ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۹۴ صبحی صالح

۹۴-وَ سُئِلَ عَنِ الْخَیْرِ مَا هُوَ فَقَالَ لَیْسَ الْخَیْرُ أَنْ یَکْثُرَ مَالُکَ وَ وَلَدُکَ وَ لَکِنَّ الْخَیْرَ أَنْ یَکْثُرَ عِلْمُکَ وَ أَنْ یَعْظُمَ حِلْمُکَ وَ أَنْ تُبَاهِیَ النَّاسَ بِعِبَادَهِ رَبِّکَ فَإِنْ أَحْسَنْتَ حَمِدْتَ اللَّهَ وَ إِنْ أَسَأْتَ اسْتَغْفَرْتَ اللَّهَ وَ لَا خَیْرَ فِی الدُّنْیَا إِلَّا لِرَجُلَیْنِ رَجُلٍ أَذْنَبَ ذُنُوباً فَهُوَ یَتَدَارَکُهَا بِالتَّوْبَهِ وَ رَجُلٍ یُسَارِعُ فِی الْخَیْرَاتِ

حکمت ۹۱ شرح ابن ‏أبی ‏الحدید ج ۱۸   

۹۱: وَ سُئِلَ عَنِ الْخَیْرِ مَا هُوَ- فَقَالَ لَیْسَ الْخَیْرُ [الْخَیْرَ] أَنْ یَکْثُرَ مَالُکَ وَ وَلَدُکَ- وَ لَکِنَّ الْخَیْرَ أَنْ یَکْثُرَ عِلْمُکَ- وَ أَنْ یَعْظُمَ حِلْمُکَ وَ أَنْ تُبَاهِیَ النَّاسَ بِعِبَادَهِ رَبِّکَ- فَإِنْ أَحْسَنْتَ حَمِدْتَ اللَّهَ وَ إِنْ أَسَأْتَ اسْتَغْفَرْتَ اللَّهَ- وَ لَا خَیْرَ فِی الدُّنْیَا إِلَّا لِرَجُلَیْنِ- رَجُلٍ أَذْنَبَ ذُنُوباً فَهُوَ یَتَدَارَکُهَا بِالتَّوْبَهِ- وَ رَجُلٍ یُسَارِعُ فِی الْخَیْرَاتِ- وَ لَا یَقِلُّ عَمَلٌ مَعَ التَّقْوَى وَ کَیْفَ یَقِلُّ مَا یُتَقَبَّلُ قد قال الشاعر لهذا المعنى- لیس السعید الذی دنیاه تسعده بل السعید الذی ینجو من النار- .

قوله ع- و لا یقل عمل مع التقوى أی مع اجتناب الکبائر- لأنه لو کان موقعا لکبیره- لما تقبل منه عمل أصلا على قول أصحابنا- فوجب أن یکون المراد بالتقوى اجتناب الکبائر- فأما مذهب المرجئه- فإنهم یحملون التقوى هاهنا على الإسلام- لأن المسلم عندهم تتقبل أعماله- و إن کان مواقعا للکبائر- . فإن قلت- فهل یجوز حمل لفظه التقوى على حقیقتها و هی الخوف- قلت لا أما على مذهبنا فلأن من یخاف الله- و یواقع الکبائر لا تتقبل أعماله-و أما مذهب المرجئه فلأن من یخاف الله- من مخالفی مله الإسلام لا تتقبل أعماله- فثبت أنه لا یجوز حمل التقوى هاهنا على الخوف- . فإن قلت- من هو مخالف لمله الإسلام لا یخاف الله لأنه لا یعرفه- . قلت لا نسلم- بل یجوز أن یعرف الله بذاته و صفاته- کما نعرفه نحن و یجحد النبوه لشبهه وقعت له فیها- فلا یلزم من جحد النبوه عدم معرفه الله تعالى

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حکمت (۹۱)

و سئل عن الخیر ما هو فقال: لیس الخیر ان یکثر ما لک و ولدک، و لکن الخیر ان یکثر علمک، و ان یعظم حلمک، و ان تباهى الناس بعباده ربک، فان احسنت حمدت الله، و ان اسأت استغفرت الله، و لا خیر فى الدنیا الّا لرجلین: رجل اذنب ذنوبا فهو یتدارکها بالتوبه، و رجل یسارع فى الخیرات، و لا یقل عمل مع التقوى، و کیف یقل ما یقبل.

و از آن حضرت در باره خیر پرسیدند فرمود: «خیر آن نیست که مال و فرزندت افزون شود ولى خیر آن است که دانشت افزون و بردباریت گرانقدر شود و بر مردمان به عبادت خداى خود سرفرازى کنى، اگر کارى نیک کردى خدا را ستایش کنى و اگر بد کردى از خداى آمرزش خواهى و در دنیا جز براى دو کس خیرى نیست، یکى آن که گناهانى کرده است اما با توبه آنها را جبران کرده است و دیگرى که در انجام دادن کارهاى خیر شتاب گیرد، و هیچ کارى که همراه با پرهیزگارى باشد اندک نیست وچگونه آنچه پذیرفته مى‏ شود، اندک است.» شاعر در این مورد چنین سروده است: «کامیاب کسى نیست که دنیاى او کامیابش سازد، بلکه کامیاب رستگار کسى است که از آتش رهایى یابد.» اینکه فرموده است: «هیچ کارى که همراه با پرهیزگارى باشد اندک نیست.»، منظور از تقوى و پرهیزگارى، اجتناب از گناهان کبیره است، زیرا به عقیده یاران معتزلى ما آن کس که مرتکب گناه کبیره مى‏ شود هیچ عملى از او پذیرفته نیست و بنابر این عقیده، مراد از تقوى اجتناب از گناهان کبیره است. ولى در مذهب مرجئه چنان است که تقوى را به اسلام معنى مى‏ کنند و در نظر آنان اعمال مسلمان هر چند مرتکب گناه کبیره شود، پذیرفته مى‏ شود.

اگر بگویى: آیا ممکن است کلمه تقوى را به همان معنى حقیقى آن که خوف از خداوند است معنى کرد مى‏گویم: نه، زیرا به عقیده ما آن کس هم که از خدا مى‏ترسد اگر مرتکب گناه کبیره شود، باز هم اعمال او پذیرفته نیست. در مذهب مرجئه هم آن کس که از خدا مى‏ترسد ولى مخالف اسلام است اعمالش پذیرفته نیست، بنابر این معنى کردن تقوى در این جا به معنى خوف درست نیست. اگر بگویى: آن کس که مخالف آیین اسلام است از خداى نمى ‏ترسد چون خدا را نمى‏ شناسد مى‏گویم: این مسلم و قطعى نیست، بلکه جایز است کسى خدا را با همه ذات و صفات او بشناسد همان گونه که ما مى‏ شناسیم ولى نبوت پیامبر صلّى اللّه علیه و آله و سلّم را به سبب شبهه ‏اى منکر باشد بنابر این لازم نیست هر کس منکر نبوت پیامبر باشد، خداى متعال را نشناسد.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد ۷ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

 

بازدید: ۴

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۸۵ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُهُ حکمت ۴۸۵ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code