خانه / 1 حکمت شرح ابن ابي الحدید / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۱ (شرح ابن ‏أبی ‏الحدید)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۱ (شرح ابن ‏أبی ‏الحدید)

شرح ابن ‏أبی ‏الحدید

۱: کُنْ فِی الْفِتْنَهِ کَابْنِ اللَّبُونِ-  لَا ظَهْرٌ فَیُرْکَبَ وَ لَا ضَرْعٌ فَیُحْلَبَ ابن اللبون ولد الناقه الذکر-  إذا استکمل السنه الثانیه و دخل فی الثالثه-  و یقال للأنثى ابنه اللبون-  و ذلک لأن أمهما فی الأغلب ترضع غیرهما-  فتکون ذات لبن-  و اللبون من الإبل و الشاه ذات اللبن-  غزیره کانت أو بکیئه-  فإذا أرادوا الغزیره قالوا لبنه-  و یقال ابن لبون و ابن اللبون-  منکرا أو معرفا-

قال الشاعر

و ابن اللبون إذا ما لز فی قرن            لم یستطع صوله البزل القناعیس‏

و ابن اللبون لا یکون قد کمل و قوی ظهره على أن یرکب-  و لیس بأنثى ذات ضرع فیحلب-  و هو مطرح لا ینتفع به- . و أیام الفتنه هی أیام الخصومه-  و الحرب بین رئیسین ضالین یدعوان کلاهما إلى ضلاله-  کفتنه عبد الملک و ابن الزبیر-  و فتنه مروان و الضحاک-  و فتنه الحجاج و ابن الأشعث و نحو ذلک-  فأما إذا کان أحدهما صاحب حق-  فلیست أیام فتنه کالجمل و صفین و نحوهما-  بل یجب الجهاد مع صاحب الحق و سل السیف-  و النهی عن المنکر و بذل النفس فی إعزاز الدین-  و إظهار الحق- .

قال ع أخمل نفسک أیام الفتنه-  و کن ضعیفا مغمورا بین الناس لا تصلح لهم بنفسک و لا بمالک-  و لا تنصر هؤلاء و هؤلاء- . و قوله فیرکب فیحلب منصوبان لأنهما جواب النفی-  و فی الکلام محذوف تقدیره له و هو یستحق الرفع-  لأنه خبر المبتدإ-  مثل قولک لا إله إلا الله-  تقدیره لنا أو فی الوجود

 ترجمه 

(۱): کن فى الفتنه کان اللبون ؛ لا ظهر فیرکب و لا ضرع فیحلب.
به هنگام فتنه چون کره شتر دو ساله باش ، نه پشتى که سوارش شوند و نه پستانى که بدوشندش .

ابن ابى الحدید ضمن شرح یک صفحه اى خود نکته بسیار مهمى را تذکر داده و گفته است مقصود از هنگام فتنه ، هنگامه جنگ میان دو سالار گمراه است که هر دو به گمراهى فرا مى خوانند.

همچون هنگامه میان عبدالملک و ابن زبیر و هنگامه میان ضحاک و مروان و حجاج و ابن اشعث و نظایر آنها. ولى هرگاه یکى از دو طرف بر حق باشد، چون نبرد جمل و صفین ، هنگام فتنه نخواهد بود بلکه جهاد و شمشیرکشیدن در رکاب آن کس که بر حق است واجب است و باید نهى از منکر کرد و در راه اظهار حق و اعراز دین از بذل جان دریغ نکرد.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد۷ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

درباره‌ی .

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code