خانه / 230 کلمات قصار / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت ۲۳۷(شرح ابن میثم-ابن ابی الحدید-شرح عرفانی ملا فتح الله کاشانی)اقسام عبادت

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت ۲۳۷(شرح ابن میثم-ابن ابی الحدید-شرح عرفانی ملا فتح الله کاشانی)اقسام عبادت

۲۳۷-وَ قَالَ ( علیه‏السلام )إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَهً فَتِلْکَ عِبَادَهُ التُّجَّارِ
وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَهً فَتِلْکَ عِبَادَهُ الْعَبِیدِ
وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُکْراً فَتِلْکَ عِبَادَهُ الْأَحْرَارِ

شماره حکمت براساس نسخه صبحی صالح

۲۲۹ و فرمود (ع):

گروهى، خدا را به شوق بهشت مى ‏پرستند، این عبادت بازرگانان است
و گروهى خدا را از ترس عذاب او مى‏ پرستند، این عبادت بردگان است
و گروهى خدا را براى سپاس او مى‏ پرستند، این عبادت آزادگان است.

ترجمه عبدالمحمد آیتی

*******************************************

شرح ابن‏ میثم

۲۲۳- امام (ع) فرمود:إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَغْبَهً فَتِلْکَ عِبَادَهُ التُّجَّارِ- وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ رَهْبَهً فَتِلْکَ عِبَادَهُ الْعَبِیدِ- وَ إِنَّ قَوْماً عَبَدُوا اللَّهَ شُکْراً فَتِلْکَ عِبَادَهُ الْأَحْرَارِ

ترجمه

«جمعى خدا را از روى میل بندگى مى‏ کنند که این عبادت بازرگانان است، و گروهى خدا را از ترس بندگى مى ‏کنند و این عبادت غلامان است، و دسته ‏اى از روى سپاسگزارى بندگى مى‏ کنند که این عبادت آزاد مردان است.»

شرح

امام (ع) عبادت عبادت کنندگان را بر حسب هدفهایى که دارند به سه دسته تقسیم کرده است: عبادت از روى میل، و عبادت از روى ترس، و عبادت براى سپاسگزارى

امّا نوع اوّل را عبادت بازرگانان قرار داده است از آن رو که هدف آنان از عبادت اجر و پاداش آخرت است و در پى اجر و مزدند، پس در حقیقت آنها مانند بازرگانانى هستند که براى رسیدن به سود، کسب مى ‏کنند.

نوع دوم را عبادت بردگان در دنیا دانسته است، زیرا خدمت بردگان به اربابان خود بیشتر به خاطر ترس است.

و نوع سوم: عبادت سپاسگزاران است، که اینان خدا را نه به خاطر مزدخواهى عبادت مى‏ کنند و نه به جهت ترس، بلکه آنان کسانى هستند که خدا را شایسته عبادت مى‏دانند، و این است عبادت عارفان. امام (ع) به این مطلب در جاى دیگرى نیز اشاره کرده مى‏گوید: «الهى تو را از ترس عذابت، و به امید اجر و پاداشت عبادت نمى ‏کنم، بلکه تو را شایسته عبادت یافته‏ام، پس عبادتت مى ‏کنم.»

ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه(ابن‏ میثم)، ج۵ // قربانعلی  محمدی مقدم-علی اصغرنوایی یحیی زاده

*******************************************

شرح ابن ابى الحدید

حکمت (۲۳۴)

انّ قوما عبدوا الله رغبه فتلک عباده التجار، و انّ قوما عبدوا الله رهبه فتلک عباده العبید، و انّ قوما عبدوا الله شکرا فتلک عباده الاحرار. «گروهى خدا را به امید پاداش پرستش مى‏کنند، این پرستش بازرگانان است و گروهى خدا را از بیم پرستش مى‏کنند، این پرستش بردگان است و گروهى خدا را براى سپاس پرستش مى‏کنند، این پرستش آزادگان است.» این مقام چنان مقام جلیلى است که نیروى بیشتر مردم از رسیدن به آن فروتر است و در مباحث گذشته شرح دادیم و گفتیم عبادت به امید پاداش، بازرگانى و معاوضه است‏ و عبادت از بیم عقاب، به منزله عبادت براى پادشاه نیرومندى است که از خشم او بیم شود و عبادت براى سپاسگزارى، عبادت سودمند است.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد۷ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

*******************************************

شرح ملا فتح الله کاشانی

حکمت ۲۲۹

(و قال علیه السّلام: قوما عبدوا اللّه رغبه) به درستى که گروهى پرستیدند خدا را، به جهت رغبت ثواب (فتلک عباده التّجّار) پس این عبادت تاجران است که خواهان عوض هستند در آن اکتساب (و انّ قوما عبدوا اللّه رهبه) و به درستى که قومى عبادت خدا کردند از جهت ترس خدا و خشیت از عقاب (فتلک عباده العبید) پس آن عبادت بندگان است که غالب است در ایشان ترس از ایلام و عذاب (و انّ قوما عبدوا اللّه شکرا) و به درستى که طایفه‏اى پرستش نمودند خدا را به واسطه شکر نعمت (فتلک عباده الاحرار) پس آن عبادت آزادگان است از رقیت رغبت و رهبت و خاصّانند براى حضرت عزّت

تنبیه ‏الغافلین ‏وتذکره العارفین، ج۲ //ملا فتح الله کاشانی

درباره‌ی .

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۷۷ (شرح ابن میثم-ابن ابی الحدید-شرح عرفانی ملا فتح الله کاشانی)سخت ‏ترین گناه

۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه‏السلام )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُه‏ شماره حکمت براساس نسخه صبحی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code