خانه / 230 کلمات قصار / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت ۲۳۴(شرح ابن میثم-ابن ابی الحدید-شرح عرفانی ملا فتح الله کاشانی)خصلتهاى زنان

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت ۲۳۴(شرح ابن میثم-ابن ابی الحدید-شرح عرفانی ملا فتح الله کاشانی)خصلتهاى زنان

۲۳۴-وَ قَالَ ( علیه‏السلام )خِیَارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ فَإِذَا کَانَتِ الْمَرْأَهُ مَزْهُوَّهً لَمْ تُمَکِّنْ مِنْ نَفْسِهَا وَ إِذَا کَانَتْ بَخِیلَهً حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ بَعْلِهَا وَ إِذَا کَانَتْ جَبَانَهً فَرِقَتْ مِنْ کُلِّ شَیْ‏ءٍ یَعْرِضُ لَهَا

شماره حکمت براساس نسخه صبحی صالح

۲۲۶ بهترین خصلتهاى زنان، بدترین خصلتهاى مردان است: نازش به خود، ترس و بخل. چون زن به خود نازد، به کس سر فرود نیارد و چون بخیل باشد، مال خود و شویش را نگه دارد و چون ترسو بود، از هر چه بدو روى آورد، هراسان گردد.

ترجمه عبدالمحمد آیتی

*******************************************

شرح ابن‏ میثم

۲۲۰- امام (ع) فرمود: خِیَارُ خِصَالِ النِّسَاءِ شِرَارُ خِصَالِ الرِّجَالِ- الزَّهْوُ وَ الْجُبْنُ وَ الْبُخْلُ- فَإِذَا کَانَتِ الْمَرْأَهُ مَزْهُوَّهً لَمْ تُمَکِّنْ مِنْ نَفْسِهَا- وَ إِذَا کَانَتْ بَخِیلَهً حَفِظَتْ مَالَهَا وَ مَالَ بَعْلِهَا- وَ إِذَا کَانَتْ جَبَانَهً فَرِقَتْ مِنْ کُلِّ شَیْ‏ءٍ یَعْرِضُ لَهَا

لغت

فرق: خوف

ترجمه

«بهترین خصلتهاى زن بدترین خصلتهاى مرد است: گردنفرازى، ترس، و بخل. پس اگر زنى گردنفراز بود، خود را تسلیم کسى نمى ‏کند، و اگر بخیل بود، مال خود و مال شوهرش را به کسى نمى‏ دهد، و هرگاه ترسو باشد، از آنچه به وى روآور شود، فاصله مى ‏گیرد، و مى ‏ترسد.»

شرح

خصلتهاى سه‏گانه مورد ذکر هر سه براى مردان رذایل و ناروایند در صورتى که براى زنان فضیلتند. و علت این که صفات مزبور فضیلت محسوب مى‏شوند، همان است که امام (ع) نقل فرمودند.
مزهوّه، یعنى: گردنفراز، از مصدر زهو جز به معنى مفعولى، فعلى از آن ساخته نشده است. گفته مى‏شود: زهى الرّجل، و زهیت المرأه فهى مزهوّه.

ترجمه‏ شرح‏ نهج‏ البلاغه(ابن‏ میثم)، ج۵ // قربانعلی  محمدی مقدم-علی اصغرنوایی یحیی زاده

*******************************************

شرح ابن ابى الحدید

حکمت (۲۳۱)

خیار خصال النساء، شرار خصال الرجال: الزهو و الجبن و البخل، فاذا کانت المرأه مزهوه لم تمکن من نفسها، و اذا کانت بخیله حفظت مالها و مال بعلها، و اذا کانت جبانه فرقت من کل شى‏ء یعرض لها. «گزیده‏ترین خویهاى زنان ناپسندترین خویهاى مردان است، تکبر کردن و ترس و بخل ورزیدن، که چون زن متکبر باشد رخصت نمى دهد که کسى بدو دست یازد، و چون ترسو باشد از هر چیز که به او روى آورد مى ‏ترسد، و چون بخیل باشد مال خود و شوهرش را حفظ مى ‏کند.» طغرایى شاعر عجم همین معنى را گرفته و چنین سروده است: بخشش و دلیرى در جوانمردان ایشان است و در دوشیزگان بخل و بیم… از جمله سخنان حکمت‏آمیز افلاطون این است که مى‏ گوید: از نیرومندترین انگیزه‏ها در مورد محبت مرد نسبت به زنش و دوستى و اتفاق میان ایشان آن است که صداى زن فروتر از صداى مرد و خشم گرفتن او کمتر از خشم گرفتن مرد و دلش سست‏ تر از دل او باشد و اگر در هر یک از این موارد زن بر مرد فزونى داشته باشد به همان اندازه میان آن دو تنافر پیدا مى ‏آید.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد۷ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

*******************************************

شرح ملا فتح الله کاشانی

حکمت ۲۲۶

(و قال علیه السّلام: خیار خصال النّساء شرار خصال الرّجال) بهترین خصلت‏هاى زنان بدترین خصلت‏هاى مردان است و آن خصال عبارتند از: (الزّهو) کبر است و گردنکشى (و الجبن) و ترس و بددلى (و البخل) و امساک و بخیلى (فاذا کانت المرئه مزهوّه) پس هرگاه که زن متکبّر باشد (لم تمکّن من نفسها) تمکین ندهد از نفس خود یعنى تن در ندهد به هیچ حال نزد مردمان اجنبى (و اذا کانت بخیله) و هرگاه که باشد بخل کننده (حفظت مالها) نگاه دارد مال خود را (و مال بعلها) و مال شوهر خود را (و اذا کانت جبانه) و هرگاه باشد ترسناک (فرقت من کلّ شى‏ء یعرض لها) جدا شود از هر چه پیش آید او را از نتایج تسویلات شیطان و از وساوس شهویّه نفس نافرمان.

تنبیه ‏الغافلین ‏وتذکره العارفین، ج۲ //ملا فتح الله کاشانی

درباره‌ی .

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۷۷ (شرح ابن میثم-ابن ابی الحدید-شرح عرفانی ملا فتح الله کاشانی)سخت ‏ترین گناه

۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه‏السلام )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُه‏ شماره حکمت براساس نسخه صبحی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code