خانه / دانشمندان و بزرگان ایرانی متاخر

دانشمندان و بزرگان ایرانی متاخر

زندگینامه کمال الدین بهزاد(متوفی۹۴۲ه.ق)(مشهورترین نگارگر ایران)

بهزاد ، کمال الدین ، مشهورترین نگارگر ایران . براساس آثارِ موجودِ بهزاد، می توان گفت وی بین سالهای ۸۵۵ـ۸۶۵ متولد شده است . میرزامحمدحیدر دوغلات ، دوست محمد هراتی و قاضی احمد منشی قمی وی را شاگرد امیر روح الله معروف به میرک * نقاش هروی (کتابدار سلطان حسین …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه عبدالرحمان بن محمد بسطامی (متوفی۸۵۸ه.ق)

بسطامی ، عبدالرحمان بن محمدبن علی بن احمد، دانشمند و مؤلف قرن نهم . با تاریخ و ترسل و تصوف و داروشناسی و پزشکی و دانشهای دینی و علوم غریبه (حروف ، اوفاق ، جفر و…) آشنا بود؛ خطی نیکو داشت و به عربی شعر می سرود (طاش کبری زاده …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه ابوالقاسم بدیع اُسطُرلابی(قرن ششم)

بدیع اُسطُرلابی ، ابوالقاسم (یا اَسطرلابی / اصطرلابی )، بدیع الزمان ابوالقاسم هِبَّهُ اللّه بن حسین بن احمد (یا یوسف )، منجم ، شاعر و سازنده ابزارهای نجومی در قرن ششم . وی به دلیل مهارت در ساختن انواع اسطرلاب * ، اسطرلابی خوانده شد (یاقوت حموی ، ج ۱۹، …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه هراکلیتوس (۵۴۰ـ۴۸۰ ق م)

هراکلیتوس ، (۵۴۰ـ۴۸۰ ق م)، از فیلسوفان ایونیایی پیش از سقراط. وی از اهالی شهر افسوس ، در ساحل غربی آسیای صغیر، بود. ظاهراً در خانواده‌ای سلطنتی به دنیا آمده بود (گاتری، ص ۴۰۸)، اما حق موروثی پادشاهی را به برادرش واگذار نمود (دیوگنس لائرتیوس، ج۲، کتاب ۹، بخش ۶). …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه ابومحمود حامد خجندى(قرن چهارم)

 ابومحمود حامدبن خضر، از بزرگترین منجمان و ریاضى دانان ایرانى قرن چهارم. او در خجند به دنیا آمد. در نسخه خطى رساله ابوجعفر محمدبن حسین (ابوجعفر خازن*)، رونویسى شده بین سالهاى ۳۵۸ و ۳۶۱، از رسالهاى از خجندى که اکنون برجاى نمانده، یاد شده است (رجوع کنید به ادامه مقاله)، بنابراین …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه حکیم شمس الدین محمد خَفْرى(متوفی۹۵۷ه ق)

 شمس الدین محمدبن احمد، معروف به فاضل خفرى، حکیم، ریاضى دان و از دانشمندان برجسته علم هیئت و نجوم، در قرن نهم و نیمه اول قرن دهم. ۱) زندگى و آثار کلامى و فلسفى. لقب وى شمس الدین و به سبب انتساب به خفر، از نواحى شیراز، به خفرى معروف …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه ابوعلى حسن‌ حُبوبى(سده چهارم)

 ابوعلى حسن‌بن حارث خوارزمى، ریاضی‌دان، فقیه و قاضى ایرانى فعال در نیمه دوم سده چهارم. نام و نسب و نسبت وى در متون، مختلف است. در آغاز نسخه‌اى از کتاب الاستقصاء وى در کتابخانه آستان قدس رضوى (ش ۵۲۳۹، گ ۱پ)، نام مؤلف «ابوعلى الحسن‌بن حرب الحُبوبى» آمده که احتمالا …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه محمدمؤمن‌ حسینى تنکابنى دیلمى «حکیم مؤمن»(متوفى ح ۱۱۱۰)

حکیم مؤمن ، شهرت محمدمؤمن‌بن محمدزمان حسینى تنکابنى دیلمى (متوفى ح ۱۱۱۰)، پزشک و داروشناس دوره صفوى، مؤلف کتاب معروف تحفهالمؤمنین*. به‌رغم معروفیت بسیار تحفهالمؤمنین، از زندگى حکیم مؤمن مطلب چندانى نمی‌دانیم. به نوشته خود او (ص ۳)، پدر و جدش پزشکان دربار صفوى و اجدادشان نیز پزشک بودند. از …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه حمداللّه مستوفى(متوفی۷۵۰ه ق)(مصحح شاهنامه )

 حمداللّه مستوفى، مورخ، جغرافیانویس و شاعر سده هشتم. در برخى نسخه‌هاى خطىِ تاریخ گزیده، نام وى حُمَد آمده، اما حمداللّه مشهور و متداول است (رجوع کنید به حمداللّه مستوفى، ۱۳۶۲ش الف، مقدمه نوائى، ص یا) و در ذیل تاریخ گزیده تألیف زین‌الدین‌بن حمداللّه مستوفى (ص ۲۵) نیز همین نام ذکر …

بیشتر بخوانید »

زندگینامه اَیدُمِر جَلْدَکی‌(کیمیادان‌ )( سده‌ هشتم‌)

 اَیدُمِربن‌ علی‌(بن‌ ایدمر) ، ملقب‌ به‌ عزالدین‌، کیمیادان‌ کثیرالتألیف‌ سده‌ هشتم‌. او آخرین‌ کیمیادان‌ برجسته‌ مسلمان‌ در دوره‌ای‌ است‌ که‌ این‌ علم‌ از لحاظ‌ نظری‌ و عملی‌ به‌ غرب‌ منتقل‌ شده‌ بود (رجوع کنید به هولمیارد، ص‌۱۰۰). نام‌ او و نام‌ پدرانش‌ را، به‌ اختلاف‌، چنین‌ ضبط‌ کرده‌اند: ایدمربن‌ علی‌بن‌ …

بیشتر بخوانید »