خانه / 80 حکمت شرح میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۹۳ (شرح میر حبیب الله خوئی)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۹۳ (شرح میر حبیب الله خوئی)

حکمت ۹۸ صبحی صالح

۹۸-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )اعْقِلُوا الْخَبَرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَایَهٍ لَا عَقْلَ رِوَایَهٍ فَإِنَّ رُوَاهَ الْعِلْمِ کَثِیرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِیلٌ

شرح میر حبیب الله خوئی ج۲۱

الثالثه و التسعون من حکمه علیه السّلام

(۹۳) و قال علیه السّلام أعقلوا الخبر إذا سمعتموه عقل رعایه لا عقل روایه، فإنّ رواه العلم کثیر، و رعاته قلیل.

اللغه

(رعى) یرعى رعیا و رعایه الأمر: نظر إلى ما ذا یصیر.

الاعراب

عقل رعایه، مفعول مطلق نوعی لاعقلوا.

المعنى

الخبر، حکایه عن واقعه أو روایه لکلام عن الغیر، و منه الأخبار المرویّه عن النبیّ صلّى اللَّه علیه و آله و الصحابه و المعصومین کما هو مصطلح علماء الفقه و الحدیث و کلّ خبر یحتمل الصدق و الکذب، و قد کثر فی الأخبار الجعل و الافتراء حتّى فی زمن النبیّ صلّى اللَّه علیه و آله و حتّى بالنسبه إلیه صلّى اللَّه علیه و آله حتّى قال: کثر علیّ الکذابه، فلا بدّ من نقد الخبر و عرضه قبل کلّ شی‏ء على مقیاس عقلیّ یعرف صدقه و کذبه و مغزاه و الرّعایه جاءت بمعنى مراقبه النجوم أیضا.

و بهذا المعنى یتضمّن قوله علیه السّلام مزید التدبّر فی صدق الحدیث و الخبر کمن یترصّد النجوم طول السنه لیتعرّف حالاتها، فروایه الخبر سهل جدّا، و لکن‏ فهمه و درایته صعب یحتاج إلى التأمّل و التدبّر سواء کان من حیث سنده و صحه صدوره، أو من حیث متنه و مفهومه، و قد روى فی الکافی حدیثا بهذا المعنى نذکره هنا فی باب ما أمر النبیّ صلّى اللَّه علیه و آله بالنصیحه لأئمّه المسلمین: عدّه من أصحابنا، عن أحمد بن محمّد بن عیسى، عن أحمد بن محمّد بن أبی نصر عن أبان بن عثمان، عن ابن أبی یعفور، عن أبی عبد اللَّه علیه السّلام أنّ رسول اللَّه صلّى اللَّه علیه و آله خطب النّاس فی مسجد الخیف فقال صلّى اللَّه علیه و آله: نضر اللَّه عبدا سمع مقالتى فوعاها و حفظها و بلّغها من لم یسمعها فربّ حامل فقه غیر فقیه، و ربّ حامل فقه إلى من هو أفقه منه-  إلخ.

الترجمه

خبرى که شنیدید با عقل خود بسنجید و بروایت آن ننگرید، زیرا راویان دانش بسیارند، و ناظران در آن اندک.

چون شنیدى خبرى از راوی
ضوء اندیشه در آن مى‏تابى‏

راوى علم و خبر بسیار است‏
مرد اندیشه در آن کمیابست‏

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدید: ۳

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۵۳ (شرح میر حبیب الله خوئی)

  حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُه‏   شرح میر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code