خانه / 80-100 حکمت شرح میر حبیب الله خوئی / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۹۰ (شرح میر حبیب الله خوئی)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۹۰ (شرح میر حبیب الله خوئی)

حکمت ۹۴ صبحی صالح

۹۴-وَ سُئِلَ عَنِ الْخَیْرِ مَا هُوَ فَقَالَ لَیْسَ الْخَیْرُ أَنْ یَکْثُرَ مَالُکَ وَ وَلَدُکَ وَ لَکِنَّ الْخَیْرَ أَنْ یَکْثُرَ عِلْمُکَ وَ أَنْ یَعْظُمَ حِلْمُکَ وَ أَنْ تُبَاهِیَ النَّاسَ بِعِبَادَهِ رَبِّکَ فَإِنْ أَحْسَنْتَ حَمِدْتَ اللَّهَ وَ إِنْ أَسَأْتَ اسْتَغْفَرْتَ اللَّهَ
وَ لَا خَیْرَ فِی الدُّنْیَا إِلَّا لِرَجُلَیْنِ رَجُلٍ أَذْنَبَ ذُنُوباً فَهُوَ یَتَدَارَکُهَا بِالتَّوْبَهِ وَ رَجُلٍ یُسَارِعُ فِی الْخَیْرَاتِ

شرح میر حبیب الله خوئی ج۲۱

التسعون من حکمه علیه السّلام

(۹۰) و سئل علیه السّلام عن الخیر ما هو فقال: لیس الخیر أن یکثر مالک و ولدک، و لکنّ الخیر أن یکثر علمک، و أن یعظم حلمک و أن تباهى النّاس بعباده ربّک، فإن أحسنت حمدت اللَّه، و إن أسأت استغفرت اللَّه، و لا خیر فی الدّنیا إلّا لرجلین: رجل أذنب ذنوبا فهو یتدارکها بالتّوبه، و رجل یسارع فی الخیرات.«» و لا یقلّ عمل مع التّقوى و کیف یقل ما یتقبّل.

الاعراب

لا خیر فی الدّنیا إلّا لرجلین، فی الدّنیا، جارّ و مجرور متعلّق بقوله: خیر و الاستثناء مفرغ، و لرجلین فی محلّ خبر لاء النافیه للجنس المحذوف و هو لأحد رجل أذنب، خبر لمبتدأ محذوف أی أحدهما رجل، و رجل یسارع عطف علیه.

المعنى

قد استعمل لفظ الخیر فی القرآن بمعنى الاسلام کما فی قوله تعالى «۷۰-  الأنفال-  «یا أَیُّهَا النَّبِیُّ قُلْ لِمَنْ فِی أَیْدِیکُمْ مِنَ الْأَسْرى‏ إِنْ یَعْلَمِ اللَّهُ فِی قُلُوبِکُمْ خَیْراً یُؤْتِکُمْ خَیْراً مِمَّا أُخِذَ مِنْکُمْ وَ یَغْفِرْ لَکُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحِیمٌ».

و قد نفى علیه السّلام فی حکمته هذه أن یکون کثره المال و الولد خیرا على خلاف ما یعتقده عامّه النّاس من أنّ الخیر فی کثره المال و الولد و یجهدون فی تحصیلهما و تکثیرهما بکلّ وجه ممکن.

و هذا النفی قد یکون نفیا حقیقیّا، و المقصود منه تخطئه الناس فی هذا الاعتقاد و کثیرا ما یشتهر فی العرف و عند العامّه امورا لا واقعیه لها أصلا، کالعنقاء و أکثر الأساطیر الشائعه بین عامّه النّاس و إمّا أن یکون المراد من النفى نفی آثار الخیر من کثره الأموال و الأولاد و أنها غیر مؤثره فی تحصیل السعاده المعنویّه.

و ربما یکون المراد من هذه الجمله نفی الکمال کما فی قوله علیه السّلام: یا أشباح الرّجال و لا رجال.

الترجمه

پرسش شد از این که خیر چیست فرمود: خیر این نیست که دارائى و فرزندت افزون شود، بلکه خیر و خوبى اینست که دانشت افزون شود و حلم و بردباریت بزرگ و ثابت گردد، و بتوانى میان مردم بپرستش پروردگارت فخر و مباهات کنى، اگر کار نیک کردى خدا را سپاسگزارى نمائى، و اگر کار بدى از تو سر زد از خدا آمرزش بجوئى.

در این دنیا خیرى نیست مگر براى یکى از دو کس: مردی که مرتکب گناهانى شده است ولى پشیمانست و با توبه و برگشت بسوی حق آنها را جبران میکند و مردی که بکارهاى خیر مى ‏شتابد، هیچ کار نیکى کم محسوب نیست در صورتى که همراه تقوى و پرهیزکارى باشد، و چگونه مى‏توان کم شمرد آن عملى که پذیرفته و قبول درگاه حق شده است.

منهاج ‏البراعه فی ‏شرح ‏نهج ‏البلاغه(الخوئی)//میر حبیب الله خوئی

بازدیدها: ۲۷

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۵۳ (شرح میر حبیب الله خوئی)

  حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُه‏   شرح میر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code