خانه / 480 حکمت شرح ابن ابي الحدید / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۸۱ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۸۱ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۴۷۳ صبحی صالح

۴۷۳-وَ قِیلَ لَهُ ( علیه ‏السلام  )لَوْ غَیَّرْتَ شَیْبَکَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ فَقَالَ ( علیه‏ السلام  )الْخِضَابُ زِینَهٌ وَ نَحْنُ قَوْمٌ فِی مُصِیبَهٍ یُرِیدُ وَفَاهَ رَسُولِ اللَّهِ ( صلى‏ الله ‏علیه‏ وآله ‏وسلم  )

حکمت ۴۸۱ شرح ابن ‏أبی ‏الحدید ج ۲۰

۴۸۱: وَ قِیلَ لَهُ ع لَوْ غَیَّرْتَ شَیْبَکَ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ فَقَالَ-  الْخِضَابُ زِینَهٌ وَ نَحْنُ قَوْمٌ فِی مُصِیبَهٍ بِرَسُولِ اللَّهِ ص

مختارات مما قیل من الشعر فی الشیب و الخضاب

قد تقدم لنا فی الخضاب قول کاف-  و أنا أستملح قول الصابی فیه-

خضاب تقاسمناه بینی و بینها
و لکن شأنی فیه خالف شأنها

فیا قبحه إذ حل منی بمفرقی‏
و یا حسنه إذ حل منها بنانها

و سحقا له عن لمتی حین شانها
و أهلا به فی کفها حیث زانها

و قال أبو تمام

لعب الشیب بالمفارق بل جد
فأبکى تماضرا و لعوبا

خضبت خدها إلى لؤلؤ العقد
دما أن رأت شواتی خضیبا

کل داء یرجى الدواء له
إلا الفظیعین میته و مشیبا

یا نسیب الثغام ذنبک أبقى‏
حسناتی عند الحسان ذنوبا

و لئن عبن ما رأین لقد أنکرن
مستنکرا و عبن معیبا

لو رأى الله أن فی الشیب فضلا
جاورته الأبرار فی الخلد شیبا

و قال

فإن یکن المشیب طغى علینا
و أودى بالبشاشه و الشباب‏

فإنی لست أدفعه بشی‏ء
یکون علیه أثقل من خضاب‏

أردت بأن ذاک و ذا عذاب
فسلطت العذاب على العذاب‏

ابن الرومی-

لم أخضب الشیب للغوانی
أبغی به عندهم ودادا

لکن خضابی على شباب‏
لبست من بعده حدادا

و من مختار ما جاء من الشعر فی الشیب- و إن لم یکن فیه ذکر الخضاب قول أبی تمام-

نسج المشیب له لفاعا مغدفا
یققا فقنع مذرویه و نصفا

نظر الزمان إلیه قطع دونه‏
نظر الشقیق تحسرا و تلهفا

ما اسود حتى ابیض کالکرم الذی
لم یبد حتى جی‏ء کیما یقطفا

لما تفوفت الخطوب سوادها
ببیاضها عبثت به فتفوفا

ما کان یخطر قبل ذا فی فکره
للبدر قبل تمامه أن یکسفا

و قال أیضا

غدا الهم مختطا بفودی خطه
طریق الردى منها إلى الموت مهیع‏

هو الزور یجفى و المعاشر یجتوى
و ذو الإلف یقلى و الجدید یرقع‏

له منظر فی العین أبیض ناصع‏
و لکنه فی القلب أسود أسفع‏

و نحن نرجیه على الکره و الرضا
و أنف الفتى من وجهه و هو أجدع‏

و قال أیضا

شعله فی المفارق استودعتنی
فی صمیم الأحشاء ثکلا صمیما

تستثیر الهموم ما اکتن منها
صعدا و هی تستثیر الهموما

غره مره ألا إنما کنت
أغر أیام کنت بهیما

دقه فی الحیاه تدعى جلالا
مثل ما سمی اللدیغ سلیما

حلمتنی زعمتم و أرانی
قبل هذا التحلیم کنت حلیما

و قال الصابی و ذکر الخضاب-

خضبت مشیبی للتعلق بالصبا
و أوهمت من أهواه أنی لم أشب‏

فلما ادعى منی العذار شبیبه
إذا صلعی قد صاح من فوقه کذب‏

فکم طره طارت و دانت ذوائب
و کم وجنه حالت و ماء بها نضب‏

شواهد بالتزویر یحوین ربها
فهجرانه عند الأحبه قد وجب‏

البحتری

بان الشباب فلا عین و لا أثر
إلا بقیه برد منه أسمال‏

قد کدت أخرجه عن منتهى عددی‏
یأسا و أسقطه إذ فات من بالی‏

سوء العواقب یأس قبله أمل
و أعضل الداء نکس بعد إبلال‏

و المرء طاعه أیام تنقله‏
تنقل الظل من حال إلى حال‏

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حکمت (۴۸۱)

و قیل له علیه السّلام: لو غیرت شیبک یا امیر المؤمنین فقال: الخضاب زینه، و نحن قوم فى مصیبه برسول الله صلّى اللّه علیه و آله.

«آن حضرت را گفتند اى امیر المؤمنین چه مى‏ شد اگر موهاى سپید خود را رنگ مى‏ کردى فرمود: رنگ کردن مو آرایش است و ما در سوگ رسول خدا صلّى اللّه علیه و آله و سلّم به سر مى ‏بریم.»

ابن ابى الحدید در شرح این سخن مى‏گوید: در مورد خضاب پیش از این به حد کافى سخن گفته شد و سپس سى و شش بیت از شاعران و ادیبان بزرگى چون صابى و ابو تمام و ابن رومى و بحترى را که در موضوع خضاب سروده شده است یا از سپید شدن موها در آن شکوه شده است آورده است که به ترجمه سه بیت از صابى قناعت مى‏ شود: خضابى را میان خود و محبوبه ‏ام قسمت کردم ولى کار من در آن بر خلاف کار او بود خضابى که در زلف و فرق سر من به کار رفت چه زشت بود و آنچه سرانگشتان او را آراست چه زیبا بود، خضابى که گیسوى مرا از حال خود بیرون برد و سبب زشتى آن گردید دور باد، و آفرین بر آن خضاب که کف دست محبوبه را آراست.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد ۸ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

بازدیدها: ۶۸

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۸۵ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُهُ حکمت ۴۸۵ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code