خانه / 240-260 حکمت شرح ابن ابي الحدید / نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۵۴ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۲۵۴ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۲۵۷ صبحی صالح

۲۵۷-وَ قَالَ ( علیه‏السلام  )لِکُمَیْلِ بْنِ زِیَادٍ النَّخَعِیِّ یَا کُمَیْلُ مُرْ أَهْلَکَ أَنْ یَرُوحُوا فِی کَسْبِ الْمَکَارِمِ وَ یُدْلِجُوا فِی حَاجَهِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ فَوَالَّذِی وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ مَا مِنْ أَحَدٍ أَوْدَعَ قَلْباً سُرُوراً إِلَّا وَ خَلَقَ اللَّهُ لَهُ مِنْ ذَلِکَ السُّرُورِ لُطْفاً فَإِذَا نَزَلَتْ بِهِ نَائِبَهٌ جَرَى إِلَیْهَا کَالْمَاءِ فِی انْحِدَارِهِ حَتَّى یَطْرُدَهَا عَنْهُ کَمَا تُطْرَدُ غَرِیبَهُ الْإِبِل‏

حکمت ۲۵۴ شرح ابن ‏أبی ‏الحدید ج ۱۹

۲۵۴: وَ قَالَ ع لِکُمَیْلِ بْنِ زِیَادٍ النَّخَعِیِّ-  یَا کُمَیْلُ مُرْ أَهْلَکَ أَنْ یَرُوحُوا فِی کَسْبِ الْمَکَارِمِ-  وَ یُدْلِجُوا فِی حَاجَهِ مَنْ هُوَ نَائِمٌ-  فَوَالَّذِی وَسِعَ سَمْعُهُ الْأَصْوَاتَ-  مَا مِنْ أَحَدٍ أَوْدَعَ قَلْباً سُرُوراً-  إِلَّا وَ خَلَقَ اللَّهُ لَهُ مِنْ ذَلِکَ السُّرُورِ لُطْفاً-  فَإِذَا نَزَلَتْ بِهِ نَائِبَهٌ جَرَى إِلَیْهَا کَالْمَاءِ فِی انْحِدَارِهِ-  حَتَّى یَطْرُدَهَا عَنْهُ کَمَا تُطْرَدُ غَرِیبَهُ الْإِبِلِ قال عمرو بن العاص لمعاویه ما بقی من لذتک-  فقال ما من شی‏ء یصیبه الناس من اللذه-  إلا و قد أصبته حتى مللته-  فلیس شی‏ء عندی الیوم ألذ-  من شربه ماء بارد فی یوم صائف-  و نظری إلى بنی و بناتی یدرجون حولی-  فما بقی من لذتک أنت-  فقال أرض أغرسها و آکل ثمرتها-  لم یبق لی لذه غیر ذلک-  فالتفت معاویه إلى وردان غلام عمرو فقال-  فما بقی من لذتک یا ورید-  فقال سرور أدخله قلوب الإخوان-  و صنائع أعتقدها فی أعناق الکرام-  فقال معاویه لعمرو تبا لمجلسی و مجلسک-  لقد غلبنی و غلبک هذا العبد-  ثم قال یا وردان أنا أحق بهذا منک-  قال قد أمکنتک فافعل- .

 

فإن قلت السرور عرض-  فکیف یخلق الله تعالى منه لطفا-  قلت من هاهنا هی مثل من فی قوله-  وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْکُمْ مَلائِکَهً فِی الْأَرْضِ یَخْلُفُونَ-  أی عوضا منکم- . و مثله-

فلیت لنا من ماء زمزم شربه
مبرده باتت على طهیان‏

  أی لیت لنا شربه مبرده باتت على طهیان-  و هو اسم جبل بدلا و عوضا من ماء زمزم

ترجمه فارسی شرح ابن‏ ابی الحدید

حکمت (۲۵۴)

و قال علیه السّلام لکمیل بن زیاد النخعى: یا کمیل، مر اهلک ان یروحوا فى کسب المکارم، و یدلجوا فى حاجه من هو نائم، فو الذى وسع سمعه الاصوات، ما من احد أودع قلبا سرورا الّا و خلق الله له من ذلک السرور لطفا، فاذا نزلت به نائبه جرى الیها کالماء فى انحداره، حتى یطردها عنه کما تطرد غریبه الابل.

«و آن حضرت به کمیل بن زیاد نخعى فرموده است: اى کمیل کسان خود را فرمان بده شبانگاه در پى کسب مکارم روند و در دل شب پى برآوردن نیازهاى کسى باشند که خود خفته است، و سوگند به کسى که شنوایى او همه بانگها را فرا مى‏ گیرد، هیچ کس دلى را شاد نمى‏ کند مگر اینکه خداوند براى او از آن شادى لطفى آفریند و چون براى او گرفتارى پیش آید، آن لطف همانند آبى که در سراشیبى حرکت مى‏ کند به سوى او سرازیر مى‏ شود تا آن گرفتارى را از او دور سازد، همان گونه که شتران بیگانه را از آبشخور دور سازد.»

عمرو عاص به معاویه گفت: از خوشى و لذت چه چیزى براى تو باقى مانده است گفت: هیچ لذتى که مردم در پى آن باشند، نیست مگر آنکه آن قدر به آن رسیده ‏ام که از آن ملول شده‏ام. امروز براى من هیچ چیزى خوشتر از آن نیست که در روز گرم تابستانى شربتى از آب سرد بیاشامم و به دختران و پسرانم بنگرم که برگرد من باشند، براى تو چه لذتى باقى مانده است گفت: زمینى که در آن درختکارى کنم و میوه‏اش را بخورم و لذت دیگرى باقى نمانده است. معاویه به وردان غلام عمرو عاص نگریست و گفت: اى وردان از لذت تو چه باقى مانده است گفت: شادى که در دل برادران در آورم و کارهاى پسندیده‏اى که بر گردن اشخاص گرامى آویزم. معاویه به عمرو گفت: مرگ بر این نشست من و نشست تو، که این بنده در سخن خود بر من و بر تو چیره شد و سپس به‏ وردان گفت: من براى چنین کارى از تو سزاوارترم، گفت: تو که امکان دارى انجام بده.

و اگر بگویى شادى خود عرض است چگونه خداوند متعال از آن لطف مى‏آفریند مى‏گویم: کلمه «من» در این جا به معنى عوض است، نظیر این گفتار خداوند که مى‏فرماید: «وَ لَوْ نَشاءُ لَجَعَلْنا مِنْکُمْ مَلائِکَهً فِی الْأَرْضِ یَخْلُفُونَ»، «اگر بخواهیم عوض شما بر زمین فرشتگان را قرار مى‏دادیم.» و نظیر آن این بیت است که شاعر مى‏ گوید:

«فلیت لنا من ماء زمزم شربه»

یعنى اى کاش به عوض آب زمزم جرعه ‏اى آب سرد مى ‏داشتیم.

جلوه تاریخ در شرح نهج البلاغه ابن ابى الحدیدجلد ۸ //دکتر محمود مهدوى دامغانى

بازدیدها: ۲

حتما ببینید

نهج البلاغه کلمات قصار حکمت شماره ۴۸۵ متن عربی با ترجمه فارسی (شرح ابن ابی الحدید)

حکمت ۴۷۷ صبحی صالح ۴۷۷-وَ قَالَ ( علیه ‏السلام  )أَشَدُّ الذُّنُوبِ مَا اسْتَخَفَّ بِهَا صَاحِبُهُ حکمت ۴۸۵ …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code