خانه / 140ترجمه خطبه ها شرح ابن ابی الحدید / خطبه ۱۵۷ شرح ابن ابی الحدید (با ترجمه فارسی کتاب جلوه های تاریخ دکتر دامغانی)(فتنه و ابتلاء)

خطبه ۱۵۷ شرح ابن ابی الحدید (با ترجمه فارسی کتاب جلوه های تاریخ دکتر دامغانی)(فتنه و ابتلاء)

۱۵۷ و قام إلیه ع رجل فقال أخبرنا عن الفتنه- و هل سألت عنها رسول الله ص فقال ع- :

إِنَّهُ لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ قَوْلَهُ- الم أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا- أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُونَ- عَلِمْتُ أَنَّ الْفِتْنَهَ لَا تَنْزِلُ بِنَا- وَ رَسُولُ اللَّهِ ص بَیْنَ أَظْهُرِنَا- فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذِهِ الْفِتْنَهُ الَّتِی أَخْبَرَکَ اللَّهُ بِهَا- فَقَالَ یَا عَلِیُّ إِنَّ أُمَّتِی سَیُفْتَنُونَ بَعْدِی- فَقُلْتُ یَا رَسُولُ اللَّهِ- أَ وَ لَیْسَ قَدْ قُلْتَ لِی یَوْمَ أُحُدٍ- حَیْثُ اسْتُشْهِدَ مَنِ اسْتُشْهِدَ مِنَ الْمُسْلِمِینَ- وَ حِیزَتْ عَنِّی الشَّهَادَهُ فَشَقَّ ذَلِکَ عَلَیَّ- فَقُلْتَ لِی أَبْشِرْ فَإِنَّ الشَّهَادَهَ مِنْ وَرَائِکَ- فَقَالَ لِی إِنَّ ذَلِکَ لَکَذَلِکَ فَکَیْفَ صَبْرُکَ إِذاً- فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ لَیْسَ هَذَا مِنْ مَوَاطِنِ الصَّبْرِ- وَ لَکِنْ مِنْ مَوَاطِنِ الْبُشْرَى وَ الشُّکْرِ- وَ قَالَ یَا عَلِیُّ إِنَّ الْقَوْمَ سَیُفْتَنُونَ بِأَمْوَالِهِمْ- وَ یَمُنُّونَ بِدِینِهِمْ عَلَى رَبِّهِمْ- وَ یَتَمَنَّوْنَ رَحْمَتَهُ وَ یَأْمَنُونَ سَطْوَتَهُ- وَ یَسْتَحِلُّونَ حَرَامَهُ بِالشُّبُهَاتِ الْکَاذِبَهِ- وَ الْأَهْوَاءِ السَّاهِیَهِ فَیَسْتَحِلُّونَ الْخَمْرَ بِالنَّبِیذِ- وَ السُّحْتَ بِالْهَدِیَّهِ وَ الرِّبَا بِالْبَیْعِ- فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ- فَبِأَیِّ الْمَنَازِلِ أُنْزِلُهُمْ عِنْدَ ذَلِکَ- أَ بِمَنْزِلَهِ رِدَّهٍ أَمْ بِمَنْزِلَهِ فِتْنَهٍ فَقَالَ بِمَنْزِلَهِ فِتْنَه

مطابق خطبه ۱۵۶ نسخه صبحی صالح

شرح وترجمه فارسی

(۱۵۷)از سخنان آن حضرت (ع ) درباره فتنه و ابتلاء

در حضور على (ع ) مردى برخاست و گفت : ما را از فتنه آگاه کن ، و آیا در آن مورد از پیامبر (ص ) پرسیده اى ؟ على علیه السلام فرمود: چون خداوند سبحان این گفتار خود را نازل فرمود که ( الم احسب الناس ان یتر کوا ان یقولو آمنا و هم لا یفتنون ) (الم ، آیا مردم مى پندارند که چون بگویند ایمان آوردیم رها کرده مى شوند و به فتنه نمى افتند)  دانستم تا هنگامى که رسول خدا (ص ) میان ما باشد فتنه اى بر ما نازل نخواهد شد بدین سبب به رسول خدا گفتم : این فتنه که خدایت از آن خبر داده است چیست ؟ فرموده اى على ! همانا که امت من بزودى پس از من به فتنه مى افتند و آزموده مى شوند.

مى گویم : على علیه السلام درباره فتنه سخن مى گفته است و به همین سبب از امر به معروف و نهى از منکر یاد فرموده و گفته است (بر شما باد تمسک به کتاب خدا) یعنى هرگاه فتنه پیش آمد و مردم درهم آمیختند بر شما باد که به کتاب خدا تمسک جویید. به همین سبب هم کسى برخاست و از او درباره فتنه پرسید.

این خبر که از پیامبر روایت شده  و بسیارى از محدثان آن را از قول على (ع ) نقل کرده اند در خور توجه است  چنین است که پیامبر (ص ) به على (ع ) فرموده اند (خداوند جهاد با اشخاصى را که در فتنه افتاده اند بر تو مقرر فرموده همان گونه که جهاد با مشرکان را بر من مقرر فرموده است ).  على علیه السلام مى گوید: به پیامبر گفتم : اى رسول خدا این فتنه که در آن جهان بر من مقرر شده است چیست ؟ فرمود: گروهى هستند که گواهى و شهادت مى دهند که پروردگارى جز خداوند یکتا نیست و من رسول خدایم ولى مخالف با سنت هستند. گفتم : اى رسول خدا، به چه سبب باید با آنان جنگ کنم و حال آنکه آنان هم همان گواهى را مى دهند که من مى دهم ؟ فرمود: به سبب بدعتهایى که در دین پدید مى آورند و با امر حکومت مخالفت مى کنند. گفتم : اى رسول خدا، شما به من وعده شهادت مى دادى اینک از خداوند مسئلت کن که در مورد شهادت من در پیشگاه تو شتاب فرماید. فرمود: در آن صورت چه کسى باید با پیمان گسلان و تبهکاران و بیرون شدگان از دین جنگ کند؟ همانا که من به تو وعده شهادت داده ام و بزودى شهید خواهى شد، بر سرت ضربه زده مى شود و ریشت از آن به خون خضاب خواهد شد، صبر تو در آن هنگام چگونه خواهد بود؟ گفتم : اى رسول خدا، آنکه جاى صبر نیست بلکه جاى شکر است . فرمود: آرى ، درست گفتى .

اینک براى ستیز آماده شو که با تو ستیز مى شود. گفتم : اى رسول خدا کاش اندکى براى من روشن فرمایى . فرمود: امت پس از من بزودى گرفتار فتنه و آزمون مى شود، قرآن را تاویل و به راى خود عمل خواهند کرد، باده را به نام نبیذ و رشوه را به نام هدیه و ربا را به نام بیع حلال مى شمرند و معانى قرآن را تحریف مى کنند و کلمه گمراهى پیروز مى شود (آن گاه که چنین شد) نخست در خانه ات بنشین تا زمانى که عهده دار حکومت شوى و چون حکومت را بر عهده بگیرى سینه ها بر تو خواهد شورید و کارها براى تو باژگونه مى شود؛ در آن هنگام تو در مورد تاویل قرآن جنگ خواهى کرد همان گونه که درباره تنزیل آن جنگ کردى و این حالت دوم آنان کمتر از حالت نخست ایشان نیست . گفتم : اى رسول خدا، نسبت به این کسانى که پس از تو دچار فتنه مى شوند چگونه عمل کنم و در کدام منزلت منظور کنم ؟ آیا به منزله فتنه یا به منزله برگشتن از دین ! فرمود: به منزلت فتنه یى که در آن سرگشته خواهند بود تا آنکه عدل آنان را فرو گیرد.

گفتم : اى رسول خدا، آیا عدل از سوى ما آنان را فرو مى گیرد یا غیر ما! فرمود: از سوى ما که به ما آغاز شد و به ما ختم مى شود و خداوند پس از شرک دلها را به وسیله ما الفت خواهد بخشید. گفتم : سپاس خدا را بر این نعمتها که از فضل خویش به ما ارزانى فرموده است .

بدان که این سخن على علیه السلام بدان گونه که در نهج البلاغه آمده است دلالت بر این دارد که آیه( الم احسب الناس ان یتر کوا… )  بعد از جنگ احد و در مدینه نازل شده است و این مخالف گفته مفسران است ، زیرا آیه نخست سوره عنکبوت است و آن سوره به اتفاق مفسران مکى است و حال آنکه جنگ احد در مدینه است و سزاوار است در این مورد گفته شود که این آیه در مدینه نازل شده است و به آن سوره که مکى است افزوده شده و به صورت یک سوره در آمده است و نسبت کلى بر آن غلبه یافته است از این جهت که بیشتر آن در مکه نازل شده است و نظیر این در قرآن بسیار است  مانند سوره نحل که به اجماع مفسران مکى است ولى سه آیه آخر آن پس از جنگ احد در مدینه نازل شده است .

جلوه‏ تاریخ‏ درشرح‏ نهج‏ البلاغه ‏ابن‏ ابى‏ الحدید، ج ۴ //ترجمه دکتر محمود مهدوى دامغانى

بازدید: ۲۹

حتما ببینید

خطبه ۲۳۹ شرح ابن ابی الحدید (با ترجمه فارسی کتاب جلوه های تاریخ دکتر دامغانی)

۲۳۹ و من کلام له ع قاله لعبد الله بن عباس- و قد جاءه برساله …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

code